Tóm tắt: Hiện nay, trong bối cảnh hội nhập quốc tế, nền khoa học - công nghệ của nhân loại không ngừng phát triển mỗi ngày tạo nên những dấu ấn và thành tựu ấn tượng. Trong lĩnh vực thông tin và kết nối, bối cảnh truyền thông đã thay đổi toàn diện cùng với sự xuất hiện của Internet, các mạng xã hội, ứng dụng chia sẻ thông tin, nhắn tin trao đổi… và đặc biệt là sự ra đời của AI - trí tuệ nhân tạo. Đây là cơ hội, đồng thời cũng là thách thức không chỉ đối với nhà nước mà còn là đối với mỗi công dân đòi hỏi trong bối cảnh mới, mỗi cá nhân cần phải nâng cao ý thức “tự phản tỉnh” khi tham gia vào cộng đồng mạng. Bên cạnh với việc tỉnh táo nhận diện mưu đồ thâm độc của các thế lực thù địch, cần phải phân biệt rõ các quan điểm sai trái với những ý kiến phản biện chính đáng, tâm huyết. Muốn vậy, hơn lúc nào hết, chúng ta phải xây dựng, củng cố và phát triển vững mạnh “thế trận lòng dân” bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng giữa bối cảnh phát triển mạnh mẽ của kỷ nguyên công nghệ số.
Nhân dân Việt Nam đã trải qua một quá trình đấu
tranh cách mạng lâu dài, khó khăn, đầy gian khổ hy sinh để chống lại ách đô hộ
và sự xâm lược của thực dân, đế quốc để bảo vệ nền độc lập dân tộc và chủ quyền
thiêng liêng của đất nước, vì tự do, hạnh phúc của Nhân dân với tinh thần
“Không có gì quý hơn Độc lập, Tự do”. Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã
hội là đường lối cơ bản, xuyên suốt của cách mạng Việt Nam và cũng là điểm cốt
yếu trong di sản tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bằng kinh nghiệm thực tiễn
phong phú của mình kết hợp với lý luận cách mạng, khoa học của chủ nghĩa Mác -
Lênin, Hồ Chí Minh đã đưa ra kết luận sâu sắc rằng, chỉ có chủ nghĩa xã hội và
chủ nghĩa cộng sản mới có thể giải quyết triệt để vấn đề độc lập cho dân tộc, mới
có thể đem lại cuộc sống tự do, ấm no và hạnh phúc thực sự cho tất cả mọi người,
cho các dân tộc. Sự kiện Đảng Cộng sản Việt
Nam ra đời mùa Xuân năm 1930 là dấu mốc lịch sử trọng đại, bước ngoặt quan trọng
trong tiến trình lịch sử cách mạng Việt Nam. Đến nay, trong suốt 94 năm lãnh đạo
cách mạng Việt Nam, 38 năm tiến hành công cuộc đổi mới và 33 năm thực hiện
Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, Đảng ta
luôn phải đối mặt với nhiều âm mưu, thủ đoạn chống phá, công kích của các thế lực
thù địch, phản động và những phần tử cơ hội chính trị. Không từ một thủ đoạn
nào, bọn chúng ra sức gây nhiễu, tạo khoảng trống ý thức hệ trong cán bộ, đảng
viên, kích động, thúc đẩy quá trình “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” với mục
đích làm lung lạc niềm tin của Nhân dân vào Đảng, vào con đường đi lên chủ
nghĩa xã hội ở Việt Nam.
Đảng Cộng sản Việt Nam lấy chủ nghĩa Mác -
Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho mọi hành
động. Để đáp ứng yêu cầu trong bối cảnh tình hình mới, ngày 22/10/2018, Bộ
Chính trị khóa XII đã ban hành Nghị quyết số 35-NQ/TW về “Tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các
quan điểm sai trái thù địch trong tình hình mới”. Công tác này được triển khai ngày càng bài bản, thống nhất, đồng bộ,
toàn diện, quyết liệt, đi vào chiều sâu. Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ XIII của Đảng nêu rõ: “Tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng,
kiên quyết và thường xuyên đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch,
cơ hội chính trị; đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính
trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội
bộ”. Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng được coi là nhiệm vụ
chính trị sống còn, liên quan trực tiếp đến sự tồn vong của Đảng, của chế độ. Đặc biệt, vào năm 2022, cuốn sách “Một
số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ
nghĩa xã hội ở Việt Nam” của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nhận được
sự đánh giá cao, hưởng ứng tích cực của các nhà nghiên cứu, nhà khoa học, các tầng
lớp Nhân dân trong nước cũng như bạn bè, các chính đảng, chính trị gia và dư luận
quốc tế. Cuốn sách trở thành tài liệu hết sức giá trị, phục vụ việc học tập,
giáo dục lý luận chính trị, nâng cao nhận thức về chủ nghĩa xã hội và con đường
đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam cho đội ngũ cán bộ, đảng viên và Nhân dân.
Hiện
nay, lý luận về đường lối đổi mới, về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ
nghĩa xã hội của Việt Nam ngày càng hoàn thiện và từng bước được hiện thực hóa.
Song, cần nhận thức sâu sắc rằng, con đường chúng ta kiên định đang và sẽ tiếp
tục trải qua vô vàn khó khăn, thách thức. Tại Đại hội XIII, Đảng ta đã thẳng thắn
chỉ ra một trong những thách thức to lớn mà chúng ta phải đối mặt và giải quyết,
đó là: “Tham nhũng, lãng phí, quan liêu, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức,
lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ cũng như những mâu thuẫn
xã hội còn diễn biến phức tạp. Các thế lực thù địch tiếp tục tăng cường chống
phá Đảng, Nhà nước và đất nước ta”. Không chỉ dừng lại ở đó, lợi dụng xu thế toàn cầu hóa, sự bùng nổ của các phương tiện truyền
thông, tiến bộ của công nghệ thông tin trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp
lần thứ tư đang diễn ra hết sức mạnh mẽ cùng nhiều biến động của tình hình thế
giới, các thế lực thù địch, phản động trong và ngoài nước ngày càng ráo riết đẩy
mạnh sức chống phá trên mọi mặt trận, trọng tâm là chĩa mũi nhọn tấn công chủ
nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối đổi mới của Đảng bằng hàng
loạt âm mưu, thủ đoạn hết sức tinh vi, thâm độc với mục đích bôi nhọ, hạ
thấp vai trò lãnh đạo của Đảng để thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình”.
Với sự phát triển mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công
nghiệp lần thứ tư, các thế lực thù địch triệt để tận dụng công cụ truyền thông,
báo chí, không gian mạng để đẩy mạnh hoạt động chống phá về tư tưởng. Chúng
tăng cường thực hiện nhiều chiêu thức khác nhau như xuất bản tài liệu, ấn phẩm
sách báo, tạp chí, tập san, tờ rơi...; thành lập trang web, blog, các kênh phát
thanh truyền hình có chương trình tiếng Việt,... thậm chí núp bóng dưới danh
nghĩa yêu nước, bảo vệ dân chủ, nhân quyền, vì dân tộc, vì đất nước, thúc đẩy
hình thành các hội, nhóm, tổ chức chống phá Đảng, Nhà nước. Đặc biệt, lợi dụng
quá trình “chuyển đổi số”, các thế lực thù địch đã số hóa các dữ liệu không có
thật, xuyên tạc lịch sử, bôi nhọ Đảng, lãnh đạo Đảng và Nhà nước...; thiết lập
cơ sở dữ liệu, sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), internet kết nối vạn vật,
dữ liệu lớn (Big Data)... để tạo ra các dữ liệu, tài liệu nhằm chống phá Đảng
và Nhà nước ta.
Ngoài việc sử dụng phương
tiện mạng xã hội, các thế lực thù địch, phản động còn lợi dụng ChatGPT để xuyên
tạc, chống phá Đảng. ChatGPT (Chat Generative Pre-training Transformer) là một
chatbot do OpenAI phát triển dựa trên mô hình Transformer của Google. Đây là một AI (trí tuệ nhân tạo) giúp bạn tạo các cuộc trò chuyện tự động và trả lời các câu hỏi về
nhiều chủ đề và lĩnh vực khác nhau. ChatGPT cho phép người dùng có thể trò chuyện
như con người, đặc biệt hơn, nó còn có khả năng tương tác ở dạng các cuộc hội
thoại, đàm thoại tương tự như cách hai con người tương tác với nhau. Mặc dù chỉ
mới ra mắt vào cuối năm 2022, phần mềm ChatGPT của OpenAI đã thu hút sự quan
tâm lớn từ cộng đồng mạng. Song song với những tác động tích cự, ChatGPT cũng
vô tình trở thành mảnh đất màu mỡ để các tổ chức, đối tượng phản động lợi dụng
nhằm cắt ghép, xuyên tạc, bôi nhọ Đảng, Nhà nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh và các vấn
đề chính trị của đất nước. “Dùng ngay ChatGPT đặt những câu hỏi về Bác và Đảng” là những bài đăng gần đây được các trang mạng
của các tổ chức như Đài Á châu Tự do, BBC News Tiếng Việt, Việt Tân,… liên tiếp
đăng tải, chia sẻ với mục đích dắt mũi dư luận, khiến người dân hiểu sai về Đảng,
về hình tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Những câu hỏi được chúng cố tình đặt ra để
hỏi ChatGPT như: “Ai là cha già dân tộc của chúng ta?”; “Ai sống mãi trong sự
nghiệp của chúng ta?”;… Với những câu hỏi bị thêm, bớt câu từ hay thiếu địa
danh như trên thì câu trả lời của “trí tuệ nhân tạo” ChatGPT đưa ra thường là:
“Không có người được chỉ định là cha già dân tộc Việt Nam”; “Không có ai sống
mãi trong sự nghiệp của chúng ta”;... các thế lực thù địch tuyên truyền rằng,
ChatGPT là trí tuệ, hiện đại nên đã đưa ra những câu trả lời khách quan, chính
xác và “cần phải tin ChatGPT”. Từ đây, mỗi người dân khi tiếp cận với những nguồn
thông tin giống như trên cần phải hết sức tỉnh táo. Mọi người cũng cần phải nhớ
rằng, ChatGPT hay bất kỳ phần mềm thông minh nào dù hiện đại, tối tân ra sao
cũng không thể khắc phục hết những lỗ hổng. Chưa kể, đây còn là một ứng dụng mới
và chưa hoàn thiện do đó, người sử dụng ChatGPT đều phải tự trang bị cho mình vốn
kiến thức cần thiết để có thể sàng lọc, tiếp cận được những thông tin
chính xác.
Do
đặc thù phát triển quá nhanh của công nghệ, của các dịch vụ, nội dung thông tin
trên mạng nên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành đã bộc lộ nhiều bất
cập, hạn chế, chưa cụ thể hóa, bao quát hết các đối tượng và hoạt động cần quản
lý, hành vi sai phạm, chế tài xử lý chưa bảo đảm tính răn đe. Trong khi
đó, quy trình sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật trên
lĩnh vực này theo quy định hiện hành mất khá nhiều thời gian, dẫn đến việc quy
định vừa sửa đổi, bổ sung xong đã bắt đầu lạc hậu, gây khó khăn cho công tác quản
lý. Vì vậy, để kịp thời ngăn chặn, đập tan âm mưu của các thế lực thù địch
trong bối cảnh bùng nổ công nghệ số ở Việt Nam cần nghiên cứu, vận dụng thực hiện
một số giải pháp.
Thứ nhất, tiếp tục bổ sung,
hoàn thiện các văn bản mới và xây dựng cơ chế chính sách về thông tin điện tử
cho phù hợp với yêu cầu thực tiễn, đáp ứng hiệu quả quản lý, bổ sung các chế
tài xử lý sai phạm nghiêm khắc hơn đối với những trường hợp bôi nhọ, xuyên tạc
Đảng, phản động,…
Thứ hai, cần chú trọng xây dựng tốt công tác kỹ thuật, công nghệ: nếu như các thế
lực thù địch lợi dụng công nghệ như một hình thức chống phá Đảng và Nhà nước
thì ngược lại, chúng ta cũng có thể ứng dụng những tiến bộ của của công nghệ,
biến công nghệ trở thành một công cụ đắc lực trong công cuộc bảo vệ nền tảng tư
tưởng của Đảng thông qua các hình thức tuyên truyền, thông tin cho người dân,
giúp người dân tiếp cận được những nguồn thông tin chính xác, có kiểm chứng để
tránh việc bị dắt mũi, lèo lái dư luận.
Thứ
ba, việc xác định tin giả cần có sự phối hợp đồng bộ
giữa các Bộ, ngành trong việc nhận diện và xác định tin giả theo từng lĩnh vực,
đối tượng ảnh hưởng đối với các vấn đề ảnh hưởng đến an ninh, chính trị, kinh tế,
xã hội đặc biệt là những thông tin sai lệch liên quan đến Đảng, Nhà nước và đường
lối, chính sách của Đảng.
Thứ
tư,
kết hợp cùng lúc nhiều phương thức, giải pháp, như đấu tranh, phản bác với nêu
gương; tuyên truyền, phổ biến với giáo dục ý thức cách mạng, chủ nghĩa yêu nước;
đấu tranh, phản biện với chứng minh, đối chứng, so sánh; đấu tranh, phản biện với
sử dụng biện pháp mạnh.
Thứ năm,quan tâm nâng cao nhận thức của đội ngũ lãnh
đạo các cơ quan báo chí về âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch.
Giáo dục đội ngũ lãnh đạo, cán bộ, phóng viên, biên tập viên nhận thức đầy đủ,
sâu sắc hơn nữa về Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan
điểm, chính sách của Đảng, Nhà nước.
Song
song với nhiệm vụ hoàn thiện pháp luật còn đòi hỏi công tác đấu tranh phòng, chống
và phản bác luận điệu xuyên tạc lý luận của các thế lực thù địch, phần tử cơ hội
chính trị phải kết hợp cùng với nhiều hình thức như tuyên truyền, vận động,
giáo dục, phổ biến pháp luật, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn và đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng
chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển
hóa” trong nội bộ.
Đại tá NGUYỄN MẠNH TRƯỜNG Khoa Võ thuật - Đặc nhiệm
