Chuyển đổi số và những yêu cầu đặt ra với nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của đảng.

 

Tóm tắt: “Chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu, tác động sâu rộng đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Việc ứng dụng công nghệ số mang lại nhiều cơ hội, đồng thời đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác này”.


Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, chuyển đổi số trở thành xu hướng tất yếu, ảnh hưởng sâu sắc đến mọi mặt của đời sống xã hội. Khái niệm Chuyển đổi số được ra đời trong thời đại bùng nổ Internet, mô tả những hoạt động đổi mới một cách mạnh mẽ và toàn diện trong cách thức hoạt động của toàn cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp ở tất cả những khía cạnh như cung ứng, sản xuất, hợp tác, mối quan hệ khách hàng hoặc thậm chí là tạo ra những đơn vị mới với cách thức hoạt động mới mẻ hoàn toàn. Quá trình này thay đổi tổng thể và toàn diện của cá nhân, tổ chức về cách sống, cách làm việc và phương thức sản xuất dựa trên các công nghệ số. Chuyển đổi số quốc gia là tiến trình quốc gia phát triển công nghệ số, tạo dựng môi trường, hệ sinh thái số làm nền móng, kiến tạo thể chế và thúc đẩy chuyển đổi số trong mọi mặt của xã hội giúp tăng mạnh năng suất lao động, tạo động lực tăng trưởng kinh tế mới.

Chuyển đổi số mang lại lợi ích từ vĩ mô đến vi mô, tác động sâu sắc ở quy mô toàn cầu, quy mô quốc gia, mỗi chính phủ đến từng doanh nghiệp, từng cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Đối với toàn cầu: Tạo ra một thế giới ngày càng phẳng, mọi thành phần đều có thể tham gia vào một mạng lưới khổng lồ, tiếp cận và sử dụng những tri thức để cùng hợp tác xử lý những vấn đề với tầm cao hơn quốc gia như biến đổi khí hậu, dịch bệnh, cải thiện môi trường …vv.

Tầm quốc gia: Chuyển đổi số không chỉ là một xu thế về công nghệ trên toàn cầu mà còn tác động vô cùng sâu rộng trên các lĩnh vực của nền kinh tế - chính trị - xã hội; quyết định xem một quốc gia có theo kịp bước tiến của toàn cầu thậm chí những quốc gia phát triển sau có thể đi tắt đón đầu phá bỏ khoảng cách, tạo đột phá hay không; chuyển đổi số sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến vị thế của quốc gia trên thế giới trong thời kỳ mới.

Chính phủ: Tạo dựng được niềm tin, nhờ năng lực quản lý và tạo ra tính minh bạch trong suốt của hệ thống điều hành.

Xã hội: Người dân được phục vụ những lợi ích của công nghệ giúp tăng chất lượng cuộc sống, dễ dàng gia nhập mạng lưới toàn cầu, tiếp cận các cơ hội phát triển bản thân, dễ dàng tiếp thu tri thức mới vốn rất sẵn có và phong phú, và sẽ làm thay đổi phong cách sống, thích nghi với điều kiện mới. Các dịch vụ xã hội cơ bản như y tế, giáo dục… được nâng cấp và đáp ứng tốt trong môi trường xã hội đan có những biến động thay đổi rất lớn.

Kinh tế: Chuyển đổi số sẽ giúp tăng tốc độ thị trường tăng vị trí cạnh tranh thúc đẩy tăng trưởng doanh thu tăng năng suất nhân viên...

Với từng cơ quan, tổ chức: Chuyển đổi số tác động mạnh mẽ và toàn diện trong cách thức hoạt động của toàn cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp ở tất cả những khía cạnh như cung ứng, sản xuất, hợp tác, mối quan hệ khách hàng hoặc thậm chí là tạo ra những đơn vị mới với cách thức hoạt động mới mẻ hoàn toàn.

Nhận thức được cơ hội và thách thức của cuộc cách mạng Khoa học công nghệ lần thứ tư nói chung và chuyển đổi số nói riêng, để kịp thời nắm bắt thời cơ, tạo động lực đi tắt đón đầu đưa đất nước phát triển, Đảng đã đưa ra những Nghị quyết quan trọng để kịp thời chỉ đạo tận dụng thời cơ, vượt qua thách thức. Đó là: Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới; Nghị quyết số 52-NQ/TW ngày 27 tháng 9 năm 2019 của Bộ Chính trị về một  số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư; Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Thực hiện chủ trương của Đảng, ngày ngày 03 tháng 6 năm 2020, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định số 749/QĐ-TTg Phê duyệt “Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030” với mục tiêu kép là vừa phát triển Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số, vừa hình thành các doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam có năng lực đi ra toàn cầu. Quyết định này đã đưa ra lộ trình và mục tiêu cơ bản để hiện thực hóa chương trình.

Dưới sự lãnh đạo sáng suốt, kịp thời của Ðảng và Chính phủ, công tác chuyển đổi số quốc gia được đẩy mạnh theo hướng toàn dân, toàn diện, đồng bộ từ Trung ương đến địa phương và đã có kết quả thiết thực, tác động đến sự phát triển trong tất cả các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, chính trị, xã hội, đã và đang làm thay đổi mọi mặt của đời sống xã hội, nhận thức và hành động của cán bộ, đảng viên có nhiều chuyển biến. việc xây dựng chiến lược, hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách được quan tâm chỉ đạo; hạ tầng số được tăng cường đầu tư, từ đó nhiều nền tảng số tiếp tục phát triển; cơ sở dữ liệu tạo nền tảng cho Chính phủ số; phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử; dịch vụ công trực tuyến triển khai ngày càng hiệu quả, sâu rộng, giúp cho tổ chức, cá nhân thực hiện các thủ tục hành chính nhanh gọn, tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại, nâng cao chỉ số hài lòng của tổ chức, cá nhân trong cải cách hành chính; công tác bảo đảm an ninh, an toàn thông tin mạng tiếp tục được chú trọng góp phần không nhỏ vào công cuộc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Ðảng.

Chuyển đổi số giúp nâng cao năng lực và vai trò của Đảng, Nhà nước trong công tác lãnh đạo, quản lý và điều hành kinh tế - xã hội hiệu quả hơn. Hướng đến mục tiêu “Việt Nam trở thành quốc gia số, ổn định và thịnh vượng, tiên phong thử nghiệm các công nghệ và mô hình mới; đổi mới căn bản, toàn diện hoạt động quản lý, điều hành của Chính phủ, hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, phương thức sống, làm việc của người dân, phát triển môi trường số an toàn, nhân văn, rộng khắp”.

Thông qua chuyển đổi số, sức mạnh tổng hợp của Ðảng được phát huy hiệu quả bằng nhiều hình thức như ứng dụng công nghệ số vào chỉ đạo, điều hành, thông tin, báo cáo và cập nhật, sao lưu dữ liệu tổ chức đảng, đảng viên; chuyển đổi số hỗ trợ đắc lực cho công tác quản lý cán bộ, đảng viên, sinh hoạt cấp ủy, chi bộ, công tác kiểm tra, giám sát... và công tác tuyên truyền, nghiên cứu, học tập, quán triệt các nghị quyết của Ðảng trong toàn Ðảng, toàn dân; hoàn thiện phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của cấp ủy thông qua các ứng dụng công nghệ thông tin; đưa vào sử dụng hệ thống phần mềm ứng dụng dùng chung trong đó có tích hợp phần mềm thư điện tử, hồ sơ công việc, văn bản chỉ đạo điều hành, thông tin tổng hợp, tài liệu văn kiện…trong hoạt động điều hành của hệ thống Ðảng và chính quyền.

Với độ phủ sóng rộng, tốc độ lan tỏa nhanh, hình thức biểu đạt phong phú, chuyển đổi số giúp sự lãnh đạo của Ðảng và công tác chỉ đạo, điều hành của chính quyền phát huy hiệu lực, hiệu quả cao hơn. Chuyển đổi số cũng giúp tăng cường sự tương tác “hai chiều” giữa Ðảng, Chính quyền với người dân, từ đó nâng cao mức độ hài lòng của người dân, củng cố và nâng cao sự tin tưởng cũng như trách nhiệm của mỗi cá nhân, tạo cơ hội để người dân tham gia vào quá trình quản lý, giám sát và ra quyết định của các cơ quan công quyền.

Dựa trên nền tảng số, Đảng ta đã sử dụng đa dạng các giải pháp bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, hoạt động“diễn biến hòa bình”của các thế lực thù địch trên không gian mạng.

Chuyển đổi số thúc đẩy sự đổi mới trong các hoạt động được triển khai trên thực tiễn. Trong đó, việc vận hành sử dụng Sổ tay đảng viên điện tử là bước đột phá, tạo sự thống nhất trong Đảng, sự đồng thuận trong xã hội. Đây một trong những nội dung cụ thể hóa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và Nghị quyết Đại hội XIII Đảng. Là bước khởi đầu quan trọng, nhằm nâng cao nhận thức của các cấp ủy đảng về chuyển đổi số và chuyển đổi số trong công tác Đảng, góp phần quan trọng trong đổi mới phương thức lãnh đạo của các cấp ủy đảng; nâng cao nhận thức, ý thức, trách nhiệm của các cấp ủy đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên về chuyển đổi số nói chung, chuyển đổi số trong công tác đảng nói riêng; từng bước đổi mới phương thức quản lý cán bộ, đảng viên và sinh hoạt đảng; nâng cao nghiệp vụ công tác đảng cho cấp ủy viên và bí thư chi bộ. Sổ tay đảng viên điện tử có các tính năng chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin trong trong học tập, quán triệt, tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước tới các cấp ủy, tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên. Sổ tay đảng viên điện tử có các tính năng và vai trò quan trọng trong công tác sinh hoạt cấp ủy, sinh hoạt chi bộ và quản lý, đánh giá đội ngũ cấp ủy viên, đảng viên, góp phần nâng cao chất lượng, hoạt động nghiệp vụ công tác Đảng và công tác tra cứu, tìm kiếm và sử dụng tài liệu của Đảng trên nền tảng số.

Chuyển đổi số mang đến nhiều cơ hội phát triển vượt bậc, nhưng đồng thời cũng đặt ra những nguy cơ, thách thức không nhỏ đối với công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cụ thể là:

Thứ nhất, sự gia tăng của thông tin sai lệch và quan điểm thù địch

Trong môi trường số, thông tin được lan truyền nhanh chóng, tạo điều kiện cho các thế lực thù địch phát tán thông tin sai lệch, xuyên tạc nền tảng tư tưởng của Đảng, gây hoang mang trong dư luận.

Các trang mạng xã hội tạo điều kiện thuận lợi cho việc lan truyền thông tin nhanh chóng, thiếu kiểm soát, dẫn đến các thông tin sai lệch, xấu độc dễ dàng phát tán. Các thuật toán của mạng xã hội thường ưu tiên hiển thị thông tin phù hợp với sở thích của người dùng, tạo nên hiệu ứng “bong bóng lọc” khiến người dùng chỉ tiếp xúc với thông tin cùng quan điểm, đẫn đến sự phân cực trong xã hội. Người dùng thiếu kỹ năng số, không có khả năng kiểm chứng thông tin, dễ dàng tin tưởng và chia sẽ thông tin sai lệch.

Tính ẩn danh trên mạng xã hội tạo thuận lợi cho người dùng dễ dàng phát ngôn thiếu trách nhiệm, lan truyền quan điểm thù địch. Các thế lực thù địch lợi dụng không gian mạng để phát tán thông tin sai lệch, xuyên tạc sự thật, kích động hận thù và chia rẽ xã hội. Họ sử dụng các công cụ, kỹ thuật tinh vi để tạo ra các chiến dịch thông tin giả gây nhiễu loạn xã hội, thông tin sai lệch khiến người dân khó phân biệt được thật giả dẫn đến sự hoang mang lo lắng mất niềm tin vào các nguồn chính thống.

Thứ hai, nguy cơ suy thoái tư tưởng chính trị

Sự bùng nổ của thông tin đa chiều trên không gian mạng có thể làm cho một bộ phận cán bộ, đảng viên và tầng lớp nhân dân có thể bị ảnh hưởng bởi các thông tin tiêu cực tác động đến nhận thức, quan điểm dẫn đến suy thoái về tư tưởng chính trị.

Lối sống thực dụng, chạy theo lợi ích vật chất có thể làm xói mòn niềm tin vào các giá trị truyền thống. Có những cán bộ, đảng viên biểu hiện chủ quan, lơ là, mất cảnh giác; chưa thể hiện tinh thần trách nhiệm, chính kiến khi tham gia mạng xã hội, chưa kiên quyết phản bác những luận điệu xuyên tạc chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng. Có những cán bộ, đảng viên chưa nhận thức đúng tính chất nguy hiểm của “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, thậm chí có người còn “phụ họa”, vô tình “tiếp tay” cho những quan điểm sai trái, thù địch, đi ngược lại với đường lối, chủ trương của Đảng. Trong khi đó các thế lực thù địch lợi dụng không gian mạng để tuyên truyền xuyên tạc, kích động, gây chia rẽ nội bộ thúc đẩy “tự diễn biến, tự chuyển hóa”.

Trước những nguy cơ và thách thức trên, để bảo đảm quá trình chuyển đổi số mang lại hiệu quả cao nhất và góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Ðảng đòi hỏi đặt ra những yêu cầu mới, sáng tạo để đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới. Trong đó cần tập trung vào một số yêu cầu sau:

Thứ nhất, tăng cường hơn nữa sự lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn của cấp ủy, tổ chức đảng, người chỉ huy và cơ quan chức năng các cấp trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời kỳ chuyển đổi số.

Đây là một trong những yêu cầu quan trọng, mang tính định hướng, dẫn dắt, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả của công cuộc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đang trong quá trình chuyển đối số. Vì vậy, cấp ủy, chỉ huy các cấp, cơ quan chức năng tiếp tục quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị của Đảng nhất là Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị “về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới”.

Nghị quyết nêu rõ: Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Ðảng là bảo vệ Ðảng, bảo vệ Cương lĩnh chính trị, đường lối lãnh đạo của Ðảng; bảo vệ Nhân dân, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; bảo vệ công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế; bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc; giữ gìn môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước. Ðó là nội dung cơ bản, hệ trọng, sống còn của công tác xây dựng, chỉnh đốn Ðảng; là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của toàn Ðảng, toàn quân, toàn dân, trong đó các cơ quan báo chí tuyên truyền các cấp là nòng cốt; là công việc tự giác, thường xuyên của cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Đến Đại hội lần thứ XIII của Đảng, nhận thức sâu sắc sự nguy hại và hậu quả nghiêm trọng của việc xa rời nền tảng tư tưởng, Báo cáo chính trị đặt lên hàng đầu quan điểm : “Kiên định và vận dụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác- Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối đổi mới của Đảng; kiên định các nguyên tắc xây dựng Đảng để xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa”.

Cấp ủy, chính quyền các cấp và đội ngũ cán bộ chủ chốt phải nắm vững chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối của Ðảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước; nhận diện rõ các quan điểm sai trái, thù địch để có chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo sát với tình hình thực tế. Phát huy vai trò nòng cốt của cấp ủy, chính quyền các cấp, sự phối hợp của các đơn vị, địa phương. Xác định rõ, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Ðảng, phản bác quan điểm sai trái thù địch không chỉ có bộ phận chuyên trách, mà còn là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và của toàn thể nhân dân.

Thứ hai, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cán bộ, đảng viên

Mỗi cán bộ, đảng viên cần thể hiện trách nhiệm và vai trò tiên phong trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đặc biệt trên không gian mạng. Việc tham gia tích cực vào các hoạt động đấu tranh, phản bác thông tin sai lệch sẽ góp phần giữ vững niềm tin của nhân dân đối với Đảng. Cán bộ đảng viên cần tự trang bị kiến thức về công nghệ số, nhận diện được các nguy cơ tiềm ẩn và nhận thức sâu sắc những thách thức do thông tin sai lệch, quan điểm thù địch trên không gian mạng gây ra từ đó chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.

Thứ ba, đổi mới nội dung, nội dung phương thức tuyên truyền, đấu tranh, giáo dục lý luận chính trị.

Tích cực nghiên cứu, đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp đấu tranh có trọng tâm, trọng điểm, gắn kết giữa “xây” và “chống”, giữa bảo vệ và đấu tranh để rèn luyện bản lĩnh, tính sáng tạo, nhạy bén chính trị, củng cố niềm tin, nâng cao trình độ, kỹ năng phương pháp đấu tranh cho lực lượng tác chiến thông tin. Đồng thời, đa dạng hóa hình thức, phương pháp đấu tranh bảo đảm linh hoạt, có sức thuyết phục, phù hợp với từng đối tượng. Đi sâu bồi dưỡng phương pháp, kỹ năng cơ bản, chuyên sâu trong nhận định, phân tích, đánh giá quan điểm sai trái, thù địch của các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị trên không gian mạng để lựa chọn cách thức viết tin, bài, xây dựng video clip có lập luận, lý lẽ khoa học, sắc bén; cung cấp thông tin chính xác, kịp thời về các sự kiện chính trị thời sự được dư luận xã hội quan tâm; từ đó, định hướng tư tưởng, hướng dẫn hành động cho các tầng lớp nhân dân. Tăng cường bồi dưỡng phương pháp, kỹ năng thao tác kỹ thuật, xử lý ngăn chặn, bóc gỡ những tài liệu, thông tin sai trái, thù địch trên không gian mạng.

Sử dụng các công cụ phương tiện truyền thông số hiện đại để truyền tải thông tải thông tin, tư tưởng của Đảng một cách hấp dẫn, dễ hiểu. Việc sử dụng các công cụ truyền thông hiện đại là vô cùng quan trọng thông qua hình ảnh, infographic, animation để minh họa các khái niệm trừu tượng. Tạo các video ngắn, postcast, súc tích, livestream để thảo luận các vấn đề chính trị, thời sự. Xây dụng các sản phẩm truyền thông phù hợp với thị hiếu của từng đối tượng đặc biệt là thế hệ trẻ.

Như vậy, việc đổi mới hình thức và nội dung tuyên truyền sẽ làm cho nền tảng tư tưởng của Đảng ngày càng ăn sâu, bám rễ vào đời sống tinh thần, tư tưởng của Nhân dân, trở thành “kim chỉ nam” định hướng cho hoạt động của cán bộ, đảng viên và Nhân dân.

Thứ tư, nâng cao năng lực đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng

 Thường xuyên tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn, tọa đàm nói chuyện chuyên đề với các chuyên gia, nhà khoa học, người am hiểu, có kiến thức, kinh nghiệm để củng cố, mở rộng, nâng cao trình độ, phương pháp đấu tranh, nhằm nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên về chủ trương, chính sách chuyển đổi số của Đảng và Nhà nước với sự nghiệp phát triển đất nước. Để “Bất cứ trong tình hình nào, nghĩa vụ thiêng liêng của mỗi đảng viên là phải bảo vệ Đảng, bảo vệ vai trò lãnh đạo tuyệt đối và toàn diện của Đảng, tỉnh táo đề phòng và kiên quyết đấu tranh chống mọi mưu đồ đả kích hoặc làm suy yếu sự lãnh đạo của Đảng bất kỳ trên lĩnh vực nào, và núp dưới hình thức nào”.

 Thông qua việc cấp trên bồi dưỡng cho cấp dưới, người biết nhiều bồi dưỡng cho người biết ít. Đội ngũ cán bộ các cấp cần chủ động nắm bắt trình độ, năng lực, phương pháp thực tế của lực lượng tác chiến thông tin thuộc quyền để xác định đúng nội dung, hình thức bồi dưỡng phương pháp đấu tranh phù hợp.

Thứ năm, xây dựng hệ thống công cụ, phần mềm giám sát, phát hiện xử lý thông tin xấu, độc trên mạng xã hội

           Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng trong việc xử lý thông tin xấu độc, vi phạm pháp luật trên không gian mạng. Hoàn thiện hành lang pháp lý để xử lý các hành vi sai trái trên mạng xã hội. Rà soát, xây dựng, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật cũng như các giải pháp quản lý truyền thông nói chung, truyền thông chính trị nói riêng, bảo đảm phù hợp với yêu cầu trong tình hình mới; nâng cao chất lượng, quản lý chặt chẽ hoạt động và hiệu quả của nhà quản lý, nhà cung cấp dịch vụ và người dùng internet, mạng xã hội; phân định rõ chức năng, đối tượng, vai trò của báo chí điện tử, tạp chí điện tử, trang thông tin điện tử...

          Chuyển đổi số là xu thế tất yếu, mang lại nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra không ít thách thức đối với việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Để vượt qua những thách thức này, cần sự nỗ lực đồng bộ của toàn Đảng, toàn dân, đặc biệt là sự chủ động, trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên trong việc thích ứng và ứng dụng công nghệ số một cách hiệu quả, góp phần giữ vững niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cần được thực hiện một cách toàn diện, thường xuyên, liên tục, hiệu quả, làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn và hoạt động chống phá của các thế lực thù địch, phản động trong tình hình mới./.

 

Thiếu tá Nguyễn Đăng Chung-Khoa Khoa học Cơ bản

Đọc tiếp »

Xây dựng đời sống tinh thần góp phần tạo lập niềm tin, lý tưởng cách mạng cho thanh niên trong Học viện Biên phòng đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới

 

Tóm tắt: Xây dựng đời sống tinh thần góp phần tạo lập niềm tin, lý tưởng cách mạng cho thanh niên là nhiệm vụ cốt lõi trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay khi tâm lý, tư tưởng thanh niên đang bị chi phối mạnh mẽ bởi những tác động phức tạp từ không gian mạng và xu hướng hội nhập văn hóa. Tại Học viện Biên phòng (HVBP), công tác chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho thanh niên luôn được Đảng ủy, Ban Giám Đốc Học viện, cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, đơn vị hết mực quan tâm. Nhờ đó, đã góp phần quan trọng vào việc hình thành cho thanh niên những phẩm chất đạo đức tốt đẹp, bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần vượt khó vươn lên trong học tập và công tác, sẵn sàng cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Thanh niên trong các nhà trường quân đội nói chung, đặc biệt là thanh niên HVBP, đang ngày càng khẳng định vai trò là lực lượng xung kích, kế thừa và phát huy truyền thống vẻ vang của Quân đội nhân dân Việt Nam. Được học tập, rèn luyện dưới mái trường giàu truyền thống, dưới ánh sáng soi đường của Đảng, thanh niên HVBP không chỉ được trang bị kiến thức chuyên môn mà còn được giáo dục toàn diện về lý tưởng cách mạng, phẩm chất đạo đức, tinh thần kỷ luật và bản lĩnh chính trị vững vàng. Từ đó, hun đúc nên tinh thần trách nhiệm, nhiệt huyết và ý chí vươn lên, sẵn sàng cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện và sự phối hợp đồng bộ của cơ quan chính trị, tổ chức Đoàn Thanh niên, cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, đơn vị hoạt động của Đoàn thanh niên tại HVBP không ngừng phát triển cả chiều rộng lẫn chiều sâu. Thanh niên được tạo điều kiện thuận lợi để tham gia vào nhiều mô hình sinh hoạt chính trị - xã hội có ý nghĩa thiết thực, thông qua đó rèn luyện, trưởng thành và thể hiện vai trò chủ thể trong các phong trào hành động cách mạng. Đặc biệt, công tác nâng cao đời sống tinh thần cho thanh niên được chú trọng như một kênh quan trọng để bồi dưỡng lý tưởng, xây dựng bản lĩnh, củng cố niềm tin, nuôi dưỡng lòng yêu nước và ý chí vươn lên. Các diễn đàn, tọa đàm, hoạt động văn hóa - văn nghệ, thể dục - thể thao không chỉ tạo môi trường rèn luyện, phát triển năng lực cá nhân mà còn lan tỏa tinh thần yêu nước, niềm tin vào Đảng, tự hào dân tộc, hun đúc tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến. Trước những tác động tiêu cực từ mặt trái của mạng xã hội và sự chống phá của các thế lực thù địch, công tác giáo dục chính trị tinh thần lại càng có ý nghĩa quan trọng. Các hoạt động được tổ chức bài bản, linh hoạt, sinh động, góp phần tạo nên “lá chắn tư tưởng” vững chắc, giúp thanh niên nhận diện đúng - sai, kiên định với lý tưởng cách mạng, chủ động phản bác các quan điểm sai trái, lệch lạc.

Có thể khẳng định rằng, thông qua việc chăm lo đời sống tinh thần một cách toàn diện và hiệu quả, thanh niên HVBP không chỉ được trang bị tri thức, kỹ năng mà còn được xây dựng bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, tinh thần kỷ luật và lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc. Đây là nền tảng vững chắc để thanh niên trở thành lực lượng xung kích, tiên phong, góp phần xây dựng Quân đội vững mạnh, Học viện Biên phòng phát triển toàn diện, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, trước tác động phức tạp của mặt trái xã hội và không gian mạng, một bộ phận thanh niên nói chung, thanh niên quân đội nói riêng có biểu hiện dao động về tư tưởng, suy giảm niềm tin và lý tưởng cách mạng. Những trào lưu sống thực dụng, tôn sùng cá nhân, chạy theo lối sống nhanh, sống gấp đã tác động không nhỏ đến nhận thức và hành vi của giới trẻ. Đặc biệt, mạng xã hội trở thành kênh truyền tải các thông tin lệch lạc, hình ảnh bóp méo, luận điệu xuyên tạc, làm xói mòn nền tảng tư tưởng, tinh thần của thanh niên.

Các thế lực thù địch lợi dụng điều đó để thúc đẩy âm mưu “phi chính trị hóa” Quân đội. Chúng triệt để lợi dụng các vấn đề nhạy cảm, sự cố phát sinh trong nội bộ quân đội để tung tin giả, bóp méo sự thật, xuyên tạc bản chất cách mạng, truyền thống anh hùng và phẩm chất cao đẹp của “Bộ đội Cụ Hồ”. Đặc biệt, chúng tập trung vào đối tượng là thanh niên - những người trẻ tuổi, đang trong giai đoạn hình thành và hoàn thiện lý tưởng sống - để gieo rắc tâm lý hoài nghi, làm phai nhạt niềm tin, kích động “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” từ bên trong. Gần đây, sau vụ việc một quân nhân thuộc Quân khu 1 tử vong vì viêm não mô cầu - một căn bệnh có diễn biến nhanh và nguy hiểm - các đối tượng phản động đã lập tức bóp méo thông tin, đẩy vụ việc lên thành hiện tượng “bất thường trong quân đội”, sử dụng các luận điệu như “quân nhân bị bạo hành”, “quân đội che giấu sự thật”… nhằm gây hoang mang dư luận, kích động sự hoài nghi của nhân dân, nhất là làm suy giảm niềm tin của thanh niên vào Quân đội nhân dân Việt Nam - lực lượng chính trị, lực lượng chiến đấu tuyệt đối trung thành của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

Trong bối cảnh đó, việc xây dựng đời sống tinh thần phong phú, lành mạnh, tích cực cho thanh niên trong Quân đội nói chung, thanh niên HVBP nói riêng là nhiệm vụ thường xuyên, cấp thiết và mang ý nghĩa chiến lược. Đây là cơ sở để thanh niên hình thành thế giới quan cách mạng, củng cố niềm tin vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, nâng cao khả năng “đề kháng tư tưởng” trước các tác động tiêu cực từ môi trường bên ngoài, đặc biệt là trên không gian mạng. Qua đó, tạo dựng một lớp thanh niên quân đội có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, lý tưởng sống cao đẹp, tinh thần trách nhiệm cao; luôn sẵn sàng chiến đấu, hy sinh vì Tổ quốc, vì Nhân dân, vì lý tưởng cộng sản cao cả đúng như tinh thần Nghị quyết Đại hội Đại biểu Đảng bộ Quân đội lần thứ XI, nhiệm kỳ 2020-2025 đã xác định.

Để xây dựng đời sống tinh thần vững mạnh, góp phần tạo lập niềm tin và lý tưởng cách mạng cho thanh niên HVBP trong tình hình mới, cần tập trung triển khai đồng bộ, hiệu quả một số giải pháp trọng tâm sau:

Thứ nhất, tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng và bồi dưỡng nhân sinh quan cách mạng cho thanh niên thông qua các hình thức diễn đàn, tọa đàm, giao lưu, học hỏi

Đây là giải pháp nền tảng nhằm hình thành và củng cố niềm tin, lý tưởng cách mạng cho thanh niên HVBP. Trọng tâm là tiếp tục triển khai hiệu quả Đề án “Đổi mới công tác giáo dục chính trị tại đơn vị trong giai đoạn mới”; nâng cao nhận thức cho đoàn viên, thanh niên về bản chất khoa học, cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, cũng như các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Qua đó, hình thành cho thanh niên thế hệ mới lý tưởng cách mạng kiên định: độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội - con đường mà Đảng và dân tộc đã lựa chọn.Cùng với đó là thường xuyên giáo dục truyền thống tốt đẹp của dân tộc và Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng, bồi dưỡng sâu sắc những phẩm chất cao quý của “Bộ đội Cụ Hồ”; khơi dậy niềm tự hào, ý chí phấn đấu, tinh thần tự lực, tự cường trong mỗi thanh niên. Đây chính là nền tảng để giữ vững bản chất cách mạng, phát huy truyền thống vẻ vang của Quân đội, lan tỏa sâu rộng những giá trị tốt đẹp trong toàn Học viện.

Công tác giáo dục chính trị, lý tưởng cách mạng cần được tổ chức linh hoạt, sinh động với nhiều hình thức như: tích hợp trong nội dung các bài giảng, tổ chức sinh hoạt chính trị - tư tưởng theo chủ đề, diễn đàn thanh niên, tọa đàm, các cuộc thi tìm hiểu trên nền tảng số, mạng xã hội. Tạo điều kiện cho thanh niên được bày tỏ suy nghĩ, quan điểm cá nhân; khuyến khích phản biện, trao đổi để hình thành nhận thức đúng đắn, phát triển tư duy độc lập. Đồng thời, qua đó lan tỏa tinh thần tích cực, định hướng dư luận tốt, kịp thời nhận diện và phản bác các thông tin xấu độc, âm mưu thủ đoạn của các thế lực thù địch. Đây cũng là môi trường rèn luyện năng lực tư duy phản biện, kỹ năng phòng vệ thông tin, giúp thanh niên xây dựng bản lĩnh vững vàng, hình thành “sức đề kháng tư tưởng” trước các chiêu trò xuyên tạc, kích động, bóp méo sự thật.

Thứ hai, tạo môi trường sinh hoạt tập thể và rèn luyện tinh thần đoàn kết

Xây dựng môi trường sinh hoạt tập thể là yếu tố then chốt để phát triển đời sống tinh thần cho thanh niên trong HVBP. Đây là không gian giúp thanh niên phát triển toàn diện, rèn luyện kỹ năng sống và hình thành những giá trị đạo đức tốt đẹp. Môi trường này cần tạo ra sự hấp dẫn, khuyến khích thanh niên rèn luyện bản thân, đồng thời tạo cơ hội giao lưu, học hỏi và phát triển năng lực cá nhân thông qua các hoạt động như thi đua, văn hóa, thể thao, văn nghệ và tình nguyện. Những hoạt động này không chỉ nâng cao đời sống tinh thần mà còn giúp thanh niên rèn luyện sức khỏe, thể hiện bản lĩnh và phát huy tinh thần đoàn kết, từ đó xây dựng tập thể vững mạnh.

Đoàn Thanh niên HVBP, với vai trò là tổ chức trực tiếp quản lý và giáo dục thanh niên, cần đặc biệt chú trọng đến việc bồi dưỡng lý tưởng cách mạng. Đây phải là nhiệm vụ hàng đầu trong công tác giáo dục đoàn viên. Các chương trình hoạt động tập thể cần thiết thực, nhằm giáo dục lý tưởng cách mạng, khơi dậy tinh thần xung kích, tình nguyện và gắn kết phong trào thanh niên với các phong trào cách mạng của đơn vị. Việc đổi mới thường xuyên về nội dung, hình thức và phương pháp giáo dục, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho thanh niên là cần thiết, đồng thời phải gắn chặt với việc thực hiện Phong trào thi đua "Thanh niên Quân đội rèn đức, luyện tài, xung kích, sáng tạo, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ thời kỳ mới", với các nội dung trọng tâm: “Một tập trung, hai xung kích, ba sáng tạo”.

Trên cơ sở đó định hướng tư tưởng, củng cố niềm tin, xây dựng động cơ xung kích, phấn đấu biến khẩu hiệu thành những hành động cụ thể, có sức lan tỏa cho thanh niên HVBP, tạo nên khí thế thi đua sôi nổi: “Học tập tốt - Hành động giỏi; Đoàn kết tốt - Kỷ luật nghiêm”. Cùng nhau đoàn kết, xung kích sẵn sàng nhận và  hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ huấn luyện, học tập, xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật và bảo đảm an toàn, ngay cả những nhiệm vụ khó khăn, gian khổ. Thi đua sáng tạo, kế thừa các thành quả của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và thành tựu của công cuộc chuyển đổi số vào trong thực tiễn học tập, công tác, góp phần nâng cao chất lượng huấn luyện, khả năng sẵn sàng chiến đấu, và nghiên cứu khoa học. Được học tập, cống hiến trong môi trường tập thể đoàn kết, phát triển sẽ giúp cho thanh niên có được niềm tin và động lực to lớn để xây dựng tổ chức

Ba là, kiên quyết đấu tranh với những quan điểm sai trái, phản động và những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống.

Xây dựng đời sống văn hóa, tinh thần lành mạnh và phong phú cho thanh niên cần phải tập trung vào việc ngăn chặn, vô hiệu hóa các loại văn hóa độc hại xâm nhập vào đơn vị. Đồng thời, rèn luyện cho thanh niên kỹ năng nhận diện các trang mạng phản động và các biểu hiện suy thoái, nhằm hạn chế sự phát tán và lan tỏa của những nội dung xấu. Thúc đẩy thái độ tích cực và phương pháp đấu tranh phù hợp trong thanh niên, đặc biệt là trong việc đối phó với các luận điệu tuyên truyền xuyên tạc, các trào lưu văn hóa đồi trụy, phản động. Thanh niên cần phát huy sức mạnh xung kích, ứng dụng hiệu quả công nghệ thông tin, đổi mới hình thức tuyên truyền và đấu tranh, lan tỏa hình ảnh tốt đẹp của "Bộ đội Cụ Hồ", nhiệt huyết tuổi trẻ và môi trường quân đội, từ đó tạo nên một thế trận vững chắc mà không luận điệu xấu nào có thể công kích hay làm lung lay.

Cùng với đó, cần tăng cường chia sẻ và kịp thời nắm bắt tâm tư nguyện vọng của thanh niên, đặc biệt là những học viên mới bước vào môi trường quân ngũ. Việc này giúp ngăn chặn từ sớm những biểu hiện suy thoái tư tưởng, giúp học viên vượt qua sự giao động tâm lý tuổi trẻ, nhanh chóng hòa nhập vào hoạt động chung, qua đó củng cố niềm tin và lý tưởng cách mạng. Đồng thời, công tác tuyên truyền cần được thực hiện thường xuyên, để thanh niên trong Học viện nắm vững và thực hiện nghiêm các quy định của Nhà nước và Quân đội về quản lý, kiểm tra, thẩm định và phát hành các phương tiện truyền thông, bao gồm các tài liệu in ấn, băng đĩa hình, phim ảnh, báo chí và các thiết bị điện tử, kết nối Internet. Mặt khác, cần gắn công tác tuyên truyền với việc phát huy dân chủ cơ sở, thực hiện đấu tranh tự phê bình và phê bình, tạo cơ sở vững chắc trong việc chống lại sự xâm nhập và thẩm thấu của các loại văn hóa độc hại vào đơn vị.

Thứ tư, khuyến khích các mô hình hay, cách làm sáng tạo góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho bộ đội

Cấp ủy, chỉ huy đơn vị và đoàn thanh niên cần chú trọng sâu sắc đến đời sống vật chất và tinh thần của bộ đội, tạo ra các phong trào thi đua và khuyến khích những mô hình hay, cách làm sáng tạo trong đơn vị. Những sáng kiến này góp phần tạo nên các sân chơi bổ ích, thu hút đông đảo cán bộ, học viên và chiến sĩ tham gia. Các phong trào thi đua cần có kế hoạch cụ thể, cơ chế khen thưởng rõ ràng để khuyến khích các mô hình hiệu quả, giúp ứng dụng vào thực tiễn và duy trì lâu dài. Tăng cường công tác tuyên truyền, nêu gương những cá nhân điển hình, tiên tiến, lan tỏa những cách làm hay và duy trì hiệu quả hoạt động của các mô hình đã triển khai như: “Vườn rau thanh niên”, “Sinh nhật đồng đội”, “Tổ tư vấn pháp lý”, “Câu lạc bộ văn hoá, văn nghệ”, “Câu lạc bộ bóng đá”, “Câu lạc bộ cầu lông”… Đồng thời, cần khuyến khích nhân rộng các mô hình hoạt động nhằm nâng cao nhận thức và biến nhận thức đó thành hành động cụ thể, ví dụ như: “Mỗi tuần một câu chuyện về Bác”, “Mỗi tuần một lời dạy của Bác”, “Thanh niên thực hành tiết kiệm, làm theo lời Bác”. Cần có cơ chế để đoàn viên thanh niên áp dụng các sáng kiến cải tiến vào thực tiễn học tập, công tác, qua đó nâng cao chất lượng, hiệu quả trong công tác giáo dục, đào tạo, tăng gia sản xuất, huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu.

Bên cạnh đó, việc thúc đẩy học tập và nghiên cứu khoa học cho thanh niên trong Học viện cũng cần được đặc biệt quan tâm để đáp ứng yêu cầu của thời đại công nghệ số. Cần tạo điều kiện thuận lợi để thanh niên tham gia các khóa học nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng công nghệ thông tin, nghiên cứu khoa học về quốc phòng, an ninh. Mặt khác, việc khuyến khích tham gia các cuộc thi sáng tạo sẽ giúp thanh niên phát huy tối đa năng lực bản thân, tạo động lực phấn đấu. Thông qua các nghiên cứu, sáng kiến khoa học, thanh niên không chỉ đóng góp vào việc nâng cao chất lượng công tác quân sự mà còn củng cố niềm tin vào khả năng của mình trong việc xây dựng một quân đội mạnh, bảo vệ Tổ quốc.

    Thứ năm, đẩy mạnh xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật và chấp hành pháp luật để tăng cường sức mạnh chính trị, tinh thần cho thanh niên

Xây dựng Học viện chính quy, mẫu mực toàn diện trên các mặt công tác và trong thực hiện các nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, huấn luyện, diễn tập, giáo dục, đào tạo, học tập, công tác, sinh hoạt, v.v. Thực hiện nền nếp, hiệu quả các chế độ trong ngày, trong tuần; nâng cao chất lượng chế độ hội ý, giao ban, sinh hoạt các cấp; tăng cường rèn luyện, xây dựng phương pháp, tác phong công tác chính quy, khoa học, phát huy tính tiền phong, gương mẫu của đội ngũ cán bộ các cấp, thực hiện “cấp trên làm gương cho cấp dưới, cán bộ làm gương cho chiến sĩ, cơ quan làm gương cho đơn vị”. Thực hiện tốt  công tác kiểm tra, giám sát, kịp thời chấn chỉnh, khắc phục khâu yếu, mặt yếu, bảo đảm cho công tác xây dựng chính quy trong toàn Học viện đạt hiệu quả thiết thực, đồng đều, vững chắc.

Cấp ủy, chỉ huy các cấp cần tiếp tục quán triệt Quy chế công tác quản lý tư tưởng quân nhân, tăng cường các biện pháp nắm, quản lý, dự báo tình hình tư tưởng, kỷ luật; dự kiến những phức tạp có thể nảy sinh, hiểu rõ căn nguyên các vi phạm để chủ động ngăn chặn, xử lý kịp thời, hiệu quả các tình huống ngay từ sớm. Quá trình thực hiện, cần bám sát thực tiễn, đặc thù nhiệm vụ của từng đơn vị, kết hợp chặt chẽ giữa xây và chống, lấy xây là chính, chống là quan trọng; lấy giáo dục, thuyết phục, cảm hóa, ngăn ngừa, đề phòng là chính, lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực; xử lý nghiêm minh, dân chủ, công khai, minh bạch các trường hợp vi phạm kỷ luật, pháp luật, an toàn giao thông. Đẩy mạnh các biện pháp xây dựng môi trường văn hóa quân sự lành mạnh; quan tâm bảo đảm tốt đời sống vật chất, tinh thần giúp cán bộ, chiến sĩ trẻ yên tâm học tập, công tác, xác định tốt nhiệm vụ xây dựng cơ quan, đơn vị. Coi trọng xây dựng ý thức tự giác của mỗi quân nhân trẻ trong chấp hành nền nếp chế độ; xây dựng mối đoàn kết tốt trong nội bộ, đoàn kết quân dân. Qua đó, làm chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức, trách nhiệm của thanh niên trong toàn Học viện trong việc duy trì nền nếp, chế độ chính quy, chấp hành kỷ luật; góp phần nâng cao chất lượng toàn diện trên các mặt công tác, tạo lập niềm tin, lý tưởng cách mạng cho thanh niên trong HVBP đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.

Trong năm 2025 và những năm tiếp theo, phát huy hơn nữa kết quả đạt được, thanh niên HVBP luôn nỗ lực, cố gắng tạo môi trường văn hóa quân sự lành mạnh, đa dạng hóa các hoạt động nâng cao đời sống vật chất tinh thần, qua đó củng cố niềm tin, lý tưởng cách mạng, không ngừng rèn luyện bản lĩnh chính trị vững vàng; xác định rõ trách nhiệm của bản thân trong công cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, coi đây là nhiệm vụ quan trọng góp phần xây dựng HVBP vững mạnh toàn diện, “mẫu mực, tiêu biểu”, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị, xứng đáng là trung tâm đào tạo và nghiên cứu khoa học hàng đầu của lực lượng Bộ đội Biên phòng/.

 

         Thượng tá Hoàng Thị Mỹ - Khoa Khoa học Cơ bản

 

Đọc tiếp »

Phát triển văn hóa Đảng trong không gian số

Chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng đang tạo ra những biến đổi sâu sắc trong đời sống chính trị, văn hóa và xã hội. T...