Trong tiến trình phát triển của lịch sử nhân loại, vấn
đề tư tưởng luôn giữ vị trí trung tâm trong đời sống chính trị - xã hội. Theo
quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng không chỉ phản ánh tồn tại xã hội
mà còn có vai trò định hướng, dẫn dắt và tác động trở lại đời sống vật chất.
C.Mác và Ph.Ăngghen đã chỉ ra rằng: “Trong mọi thời đại, những tư tưởng của
giai cấp thống trị là những tư tưởng thống trị”. Điều đó khẳng định tính tất
yếu khách quan của việc bảo vệ nền tảng tư tưởng đối với bất kỳ giai cấp cầm
quyền nào.
Đối với cách mạng Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam xác
định chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng, kim
chỉ nam cho hành động, là cơ sở lý luận vững chắc để hoạch định đường lối,
chính sách và lãnh đạo toàn diện sự nghiệp cách mạng. Thực tiễn lịch sử đã
chứng minh, chính nền tảng tư tưởng đó đã dẫn dắt dân tộc Việt Nam đi từ thắng
lợi này đến thắng lợi khác, từ đấu tranh giành độc lập dân tộc đến xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.
Chuyển đổi số là
phương thức quan trọng để thực hiện ý chí, khát vọng phát triển đất nước trong
những thập niên tới. Đảng và Nhà nước đã và
đang đặc biệt quan tâm đến chuyển đổi số trong bối cảnh cuộc Cách mạng công
nghiệp lần thứ tư. Ngày 27-9-2019, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số
52-NQ/TW về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công
nghiệp lần thứ tư. Nghị quyết 57 ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển
khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Nghị quyết 3488 của Quân ủy
trung ương Bộ quốc phòng ban hành ngày 29/1/2025 về đột phá khoa công
ghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong Quân đội đến năm 2030
tầm nhìn 2045. Một trong những quan điểm chỉ đạo quan trọng của Đảng được thể
hiện trong các Nghị quyết là: “Chủ động, tích cực tham gia cuộc Cách mạng công
nghiệp lần thứ tư là yêu cầu tất yếu khách quan; là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến
lược đặc biệt quan trọng, vừa cấp bách vừa lâu dài của cả hệ thống chính trị và
toàn xã hội, gắn chặt với quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng; đồng thời nhận
thức đầy đủ, đúng đắn về nội hàm, bản chất của cuộc Cách mạng công nghiệp lần
thứ tư để quyết tâm đổi mới tư duy và hành động, coi đó là giải pháp đột phá
với bước đi và lộ trình phù hợp là cơ hội để Việt Nam bứt phá trong phát triển
kinh tế - xã hội”(1).
Do
đó, việc ứng dụng chuyển đổi số trong các lĩnh vực của đời sống xã hội nói
chung và trong thực hiện nhiệm vụ chính trị bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng,
đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch nói riêng là một nhiệm vụ
hết sức quan trọng và cần thiết trong bối cảnh chuyển đổi số; góp phần đẩy lùi,
đập tan những âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch nhằm chống phá Đảng,
Nhà nước ta; bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ chế độ xã hội
chủ nghĩa mà Đảng và Nhân dân ta xây dựng.
Trong bối cảnh hiện nay, cuộc Cách mạng công nghiệp
lần thứ tư và quá trình chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, tạo
ra những biến đổi sâu sắc trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Không gian
mạng trở thành môi trường mới, nơi diễn ra các hoạt động thông tin, truyền
thông, đồng thời cũng là “mặt trận” quan trọng trong đấu tranh tư tưởng. Các
thế lực thù địch, phản động triệt để lợi dụng internet, mạng xã hội để xuyên
tạc, phủ nhận nền tảng tư tưởng của Đảng, kích động “tự diễn biến”, “tự chuyển
hóa”, gây nhiễu loạn thông tin và tác động tiêu cực đến nhận thức xã hội trọng tâm là chĩa mũi nhọn tấn công chủ
nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối đổi mới của Đảng bằng hàng
loạt âm mưu, thủ đoạn hết sức tinh vi, thâm độc. Cụ thể:
Về đối tượng, đối tượng chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ ta vô
cùng đa dạng, phức tạp, có thể phân chia thành ba nhóm chính: (i) Một bộ phận những người nghiên cứu lý luận, thực tiễn trên thế
giới, bài xích tư tưởng xã hội chủ nghĩa trong cuộc đấu tranh ý thức hệ giữa
chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản; (ii) Lực
lượng phản động, tàn dư của chế độ ngụy quyền trước đây đang sinh
sống, lưu vong ở nước ngoài kết hợp với một số đối tượng chống đối, bất mãn ở
trong nước. Nhóm này có số lượng đông đảo, manh động và chống phá trực diện,
quyết liệt nhằm thực hiện âm mưu phá hoại công cuộc đổi mới và sự nghiệp xây
dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta; (iii) Một
bộ phận cán bộ, đảng viên bất mãn, cơ hội, suy thoái về tư tưởng, đạo đức, lối
sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”.
Về phương thức, thủ đoạn, trong bối cảnh mới, các thế lực thù
địch, phản động, cơ hội chính trị thường tập trung: phủ nhận, xuyên tạc vai trò
lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam cũng như giá trị khoa học, thời đại, cách
mạng, nhân văn của chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh; chống phá,
xuyên tạc quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của
Nhà nước trên tất cả lĩnh vực, đặc biệt xoáy sâu vào những vấn đề nhạy cảm, như
dân tộc, tôn giáo, nhân quyền, biển, đảo; lợi dụng hạn chế, yếu kém trong quản
lý xã hội, sơ hở, thiếu sót trong quản lý, điều hành đất nước hoặc những vấn đề
bức xúc, khiếu kiện kéo dài chưa được giải quyết để lôi kéo, kích động người
dân tham gia các hoạt động biểu tình, gây mất an ninh, trật tự, an toàn xã hội...
Về phương tiện, với sự phát triển mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công
nghiệp lần thứ tư, các thế lực thù địch triệt để tận dụng công cụ truyền thông,
báo chí, không gian mạng để đẩy mạnh hoạt động chống phá về tư tưởng. Chúng
tăng cường thực hiện nhiều chiêu thức khác nhau, như xuất bản tài liệu, ấn phẩm
sách báo, tạp chí, tập san, tờ rơi...; thành lập trang web, blog, các kênh phát
thanh truyền hình có chương trình tiếng Việt; tổ chức hội thảo, tọa đàm, hội
thi... thậm chí núp bóng danh nghĩa yêu nước, bảo vệ dân chủ, nhân quyền, vì
dân tộc, vì đất nước, thúc đẩy hình thành các hội, nhóm, tổ chức chống phá
Đảng, Nhà nước. Đặc biệt, lợi dụng quá trình “chuyển đổi số”, các thế lực thù
địch đã số hóa các dữ liệu không có thật, xuyên tạc lịch sử, bôi nhọ Đảng, lãnh
đạo Đảng và Nhà nước...; thiết lập cơ sở dữ liệu, sử dụng công nghệ trí tuệ
nhân tạo (AI), internet kết nối vạn vật, dữ liệu lớn (Big Data)... để tạo ra
các dữ liệu, tài liệu giả theo kiểu “có giá trị như thật”, “minh chứng lịch
sử”, “nguồn gốc của mọi nguồn gốc”, “tài liệu mật”... nhằm chống Đảng và Nhà
nước ta.
Trước những âm mưu, thủ đoạn chống phá của các
thế lực thù địch chống phá Đảng, Nhà nước ta trên mọi lĩnh vực. Chúng lợi dụng
tác động của mạng xã hội để tăng cường chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng,
xuyên tạc, bôi nhọ uy tín, danh dự của cán bộ, đảng viên gây dao động, mất niềm
tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nước ta. Việc ứng dụng chuyển đổi số trong đấu
tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai
trái thù địch ở nước ta hiện nay có vai trò đặc biệt quan trọng góp phần đẩy
lùi mọi âm mưu, thù đoạn chống phá của các thế lực thù địch, nâng cao hiệu quả
công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Nhận thức rõ được vai
trò, tầm quan trọng của chuyển đổi số trong đấu tranh phản bác các quan điểm
sai trái, thù địch ở nước ta hiện nay. Đảng, Nhà nước ta đã đề ra một loạt
những chủ trương, chính sách tăng cường ứng dụng chuyển đổi số trong mọi lĩnh
vực của đời sống xã hội. Ngày 3/6/2020 Thủ tướng Chính phủ chính thức phê duyệt
"Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm
2030" trong đó xác định tầm nhìn đến năm 2030 đó là: "Việt Nam trở
thành quốc gia số, ổn định và thịnh vượng, tiên phong thử nghiệm các công nghệ
và mô hình mới; đổi mới căn bản, toàn diện hoạt động quản lý, điều hành của
Chính phủ, hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, phương thức sống,
làm việc của người dân, phát triển môi trường số an toàn, nhân văn, rộng
khắp". Việc ứng dụng chuyển đổi số công tác đấu tranh phản bác các quan
điểm sai trái, thù địch cũng có những chuyển biến mạnh mẽ góp phần không nhỏ
vào công cuộc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Điều đó được thể hiện như sau:
Thứ nhất, thông qua chuyển đổi số, thực hiện ứng dụng công nghệ số
vào định hướng, chỉ đạo, điều hành, nắm bắt và cập nhật thông tin, báo cáo và
cập nhật, sao lưu dữ liệu được thực hiện một cách đồng bộ trong công tác quản
lý cán bộ, đảng viên, công tác kiểm tra, giám sát, sinh hoạt của các chi bộ…
Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả điều hành, quản lý và triển khai thực hiện
các nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức, đơn vị. Đồng thời, ứng dụng chuyển đổi số
vào thực hiện tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức bảo vệ nền tảng tư
tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch cho toàn
thể nhân dân; thực hiện quán triệt nghị quyết của Đảng, tăng cường ứng dụng
công nghệ thông tin vào lãnh đạo, chỉ đạo công tác đấu tranh phản bác các quan
điểm sai trái, thù địch trong toàn Đảng, toàn dân và trong toàn hệ thống chính
trị ở nước ta. Từ đó, tạo nên sức mạnh tổng hợp trong toàn Đảng, toàn hệ thống
chính trị trong ứng dụng chuyển đổi số vào đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng
của Đảng; góp phần tạo đột phá quan trọng thực hiện thắng lợi mục tiêu, nhiệm
vụ đề ra trong công tác xây dựng Đảng, tạo sự thống nhất giữa ý chí và hành
động trong toàn Đảng, toàn dân và toàn quân; góp phần vào công cuộc bảo vệ nền
tảng tư tưởng của Đảng.
Thứ hai, trong đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù
địch chuyển đổi số đóng vai trò thúc đẩy các hoạt động được triển khai trong
thực tiễn một cách hiệu quả. Thông qua chuyển đổi số có thể xây dựng được những
nội dung phong phú, triển khai thực hiện phương thức đấu tranh đa dạng, đa hình
thức hoạt động, tạo ra những sản phẩm phong phú, đáp ứng được nhu cầu đa dạng
của cộng đồng; đáp ứng được những đòi hỏi của thực tiễn xã hội trong bố cảnh
mới. Với độ phủ sóng rộng, tốc độ lan tỏa nhanh, hình thức biểu đạt phong phú,
chuyển đổi số giúp sự lãnh đạo của Ðảng và công tác điều hành của Chính phủ
phát huy hiệu lực, hiệu quả tích cực, nâng cao tính minh bạch, tăng cường liên
kết chặt chẽ hơn, hạn chế tham nhũng, kiến tạo sự phát triển lành mạnh cho xã hội.
Thứ ba, chuyển đổi số cũng giúp tăng cường kết nối, sự tương tác giữa
Ðảng, Chính phủ với người dân; làm cầu nối giữa Đảng, chính quyền với nhân dân; giúp
củng cố và nâng cao sự tin tưởng cũng như trách nhiệm của mỗi cá nhân trong bảo
vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, tạo cơ hội để người dân được trực tiếp tham gia
vào quá trình quản lý, giám sát hoạt động của các cơ quan công quyền. Thông qua
chuyển đổi số, người dân có thể dễ dàng phản ánh những thông tin xấu, độc và
những biểu hiện chống phá của các thế lực thù địch đến chính quyền; đồng thời,
cơ quan chính quyền cũng kịp thời nắm bắt thông tin và có những biện pháp xử lý
và đấu tranh chống những âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch.
Tuy nhiên, bên
cạnh những kết quả tích cực đã đạt được, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của
Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong thời gian qua
vẫn còn nhiều hạn chế, chưa tương xứng với yêu cầu của nhiệm vụ. Trong thời
gian tới, bối cảnh tình hình trong nước và thế giới được dự báo sẽ tiếp tục có
những biến chuyển mau lẹ, khó lường, bao hàm những thuận lợi, thời cơ lớn cùng
những nguy cơ, thách thức gay gắt. Các thế lực thù địch, cơ hội chính trị tiếp
tục hoạt động chống phá ta ngày càng quyết liệt với những âm mưu, phương thức
ngày càng tinh vi, phức tạp, trong đó trọng tâm trước mắt chúng hướng tới là
đại hội đảng các cấp và Đại hội XIII của Đảng.
Những giải pháp nâng cao hiệu quả ứng dụng chuyển đổi số trong đấu tranh
phản bác các quan điểm sai trái, thù địch ở Việt Nam hiện nay
Nhận thức được vai
trò và thực trạng của việc ứng dụng chuyển đổi số trong đấu tranh phản bác các
quan điểm sai trái, thù địch ở Việt Nam hiện nay. Đảng, Nhà nước ta nhấn mạnh
đến việc tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan
điểm sai trái, thù địch hiện nay. Nghị
quyết số 35-NQ/TW, ngày 22-10-2018, của Bộ Chính trị về "Tăng cường bảo vệ
nền tảng tư tưởng của Ðảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch
trong tình hình mới"(3) khẳng
định: Bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Ðảng, đấu tranh phản bác có hiệu
quả các quan điểm sai trái, thù địch là một nội dung cơ bản, hệ trọng, sống còn
trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Ðảng là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của
toàn Ðảng, toàn quân, toàn dân. Nghị
quyết chỉ rõ việc phải đổi mới nội dung, phương thức, nâng cao chất lượng và
hiệu quả tuyên truyền chính trị; đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù
địch theo hướng chủ động, có tính thuyết phục cao, hấp dẫn; tăng cường thông tin
tích cực đi đôi với ngăn chặn có hiệu quả, xử lý, xóa bỏ thông tin xấu độc trên
internet, mạng xã hội...
Để nâng cao hiệu
quả ứng dụng chuyển đổi số trong đấu tranh
phản bác các quan điểm sai trái, thù địch ở Việt Nam hiện nay cần tập trung vào
thực hiện một số giải pháp sau:
Thứ nhất, nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng đối trong thực hiện
nhiệm vụ chính trị đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ vững
chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, an ninh quốc gia. Nâng cao nhận thức cho cán
bộ, đảng viên về ý thức tự rèn luyện nâng cao bản lĩnh chính trị, giữ vững niềm
tin, tin tưởng vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội; vào sự lãnh đạo của Đảng,
vào chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; phát huy tinh thần tích cực,
nêu gương trong cuộc chiến chống lại quan điểm sai trái, thù địch, chủ động
phản bác lại những thông tin xấu, độc và đóng vai trò tiên phong, lan tỏa những
thông tin tích cực đến quần chúng nhân dân, tuyên truyền, định hướng dư luận xã
hội.
Thứ hai, nâng cao nhận thức về vai trò và ý nghĩa của việc ứng
dụng chuyển đổi số trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội nói chung và đối với
công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng nói riêng. Cần xác định chuyển đổi
là một xu thế tất yếu vừa tạo ra cơ hội lẫn thách thức cho đất nước, đảm bảo an
ninh quốc gia, giữ vững an ninh tư tưởng của đất nước là một nhiệm vụ quan
trọng trong quá trình xây dựng chính phủ số, kinh tế số và xã hội số, trong đó
người dân đóng vai trò trung tâm; phát huy vai trò của quần chúng nhân dân. Máy
tính và di động thông minh chính là phương tiện gắn liền với mỗi người dân
trong quá trình chuyển đổi số. Vì vậy, để kịp thời ngăn chặn các nguy cơ xâm
phạm đến nền tảng tư tưởng của Đảng cũng như quyền riêng tư của mỗi người dân,
cần phải ban hành và hoàn thiện hệ thống pháp luật, các chính sách, quy định cụ
thể về việc chia sẻ dữ liệu, xác thực điện tử, bảo đảm dữ liệu và quyền riêng
tư của mỗi cá nhân về chế độ báo cáo giữa các cơ quan hành chính nhà nước. Từ
đó, giúp nâng cao ý thức, trách nhiệm của mỗi người dân về an ninh tư tưởng
trong quá trình tham gia vào chuyển đổi số, nâng cao trách nhiệm, tinh thần
thượng tôn pháp luật và ý thức của người dân trong đấu tranh chống lại những âm
mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch chống phá Đảng, Nhà nước ta.
Thứ ba, xây dựng và hoàn thiện hệ thống quản lý không gian mạng xã hội,
kịp thời phát hiện, xác định các thông tin sai lệch, xuyên tạc, kiên quyết đấu
tranh ngăn chặn, xử lý, gỡ bỏ. Tận dụng tối đa những lợi thế về công nghệ thông
tin và mạng lưới báo chí chính thống, chủ động đưa tin phản ánh kịp thời nhằm
ngăn ngừa các thông tin xấu độc và định hướng dư luận xã hội. Bên cạnh đó cũng
cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nắm bắt tình hình dư luận xã hội của qua
trang Fanpage, các Group, Blog…, xây dựng các trang Facebook, Tweet, Zalo với
những tin tức đề cao tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái, những tấm gương
người tốt, việc tốt,… lan tỏa các cá nhân bằng những hành động cụ thể, những
tấm gương điển hình nhằm củng cố niềm tin, nhận thức của người dân tránh những
thông tin xấu độc, gây ảnh hưởng đến Đảng, Nhà nước ta. Tăng cường hiệu quả
hoạt động của hệ thống giám sát, cảnh báo nguy cơ, rủi ro cho chuyển đổi số, xử
lý các sự cố mất an toàn, an ninh mạng cho các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.
Các tổ chức và doanh nghiệp cần phải xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng và nền
tảng số nhằm tăng cường độ bảo đảm thông tin, khả năng sàng lọc, nhận diện,
phát hiện và xử lý những thông tin xấu độc, bảo vệ an ninh quốc gia.
Thứ tư, chú trọng công tác giáo dục đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn cho đội
ngũ cán bộ, đảng viên giúp nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, tăng cường
khả năng ứng dụng và sử dụng công nghệ thông tin trong các lĩnh vực nói chung
và trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng nói riêng. Thực hiện đẩy
mạnh tuyên truyền, giáo dục về an ninh thông tin, bảo mật thông tin trong công
tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Ðảng. Chú trọng đào tạo bồi dưỡng, phát triển
các lực lượng có chuyên môn, kỹ thuật làm việc trong lĩnh vực công nghệ số để
kịp thời phát hiện, ngăn ngừa, thậm chí chủ động tấn công, loại bỏ các sản phẩm
chứa đựng thông tin xuyên tạc, độc hại. Trong công tác tuyên truyền, cần chú
trọng đến các thế hệ trẻ, giúp họ nâng cao nhận thức về những cơ hội và thách
thức trong chuyển đổi số, tăng cường khả năng phát hiện, nhận diện nhận diện
các âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch, phản động trên không
gian mạng; tăng cường sức đề kháng, khả năng miễn dịch, tích cực, từ đó chủ
động tham gia đấu tranh, phản bác những quan điểm sai trái, thù địch trên mạng
xã hội.
Thứ năm, cần chú trọng xây dựng và phát triển đồng bộ hệ thống
hạ tầng dữ liệu quốc gia, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại nhằm
nâng cao hiệu quả kiểm soát, thu thập, lưu trữ, xử lý, bảo vệ dữ liệu công. Ðẩy
mạnh ứng dụng và sử sụng những thành tựu khoa học-công nghệ tiên tiến, hiện đại
nhằm thực hiện tốt công tác bảo mật đường truyền mạng, bảo mật cổng thông tin,
trang thông tin điện tử; tăng cường các giải pháp bảo đảm an ninh, an toàn
thông tin mạng tại cơ quan, đơn vị, tạo dựng các bức tường thành vững chắc để
phòng, chống hiệu quả tin tặc tấn công, lấy cắp thông tin nội bộ, thông tin
thuộc bí mật nhà nước qua hệ thống máy tính kết nối mạng./.
Trung tá Nguyễn Đăng Chung, Khoa Khoa học cơ bản, Học viện Biên phòng
Tài
liệu tham khảo
(1).jpg)
.png)
