Công tác tư tưởng trong quân đội trước hoạt động chống phá của các thế lực thù địch trên internet và mạng xã hội hiện nay

 Công tác tư tưởng trong Quân đội nhân dân Việt Nam là một bộ phận công tác tư tưởng của Đảng, một mặt hoạt động cơ bản của công tác đảng, công tác chính trị, luôn giữ vai trò quan trọng nhằm bồi dưỡng phẩm chất, năng lực, bản lĩnh chính trị cho cán bộ, chiến sĩ, góp phần xây dựng cơ quan, đơn vị vững mạnh toàn diện, giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với Quân đội, xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị. Tăng cường công tác tư tưởng của Đảng trong Quân đội góp phần nâng cao hiệu quả công tác quán triệt, giáo dục, động viên cán bộ, chiến sĩ tích cực nghiên cứu, học tập, nắm vững đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, điều lệnh, điều lệ trong Quân đội, các quy định của đơn vị và yêu cầu đặt ra đối với phẩm chất, nhân cách, lối sống của người quân nhân cách mạng; đấu tranh ngăn chặn tư tưởng tiêu cực và hành động chống phá của các thế lực thù địch. Trên cơ sở đó, hình thành ý thức, văn hóa pháp luật, làm cho cán bộ, chiến sĩ tự nguyện, tự giác ghép mình vào khuôn khổ, chấp hành nghiêm chế độ, nền nếp, rèn luyện tư thế, tác phong quân nhân, không vi phạm các chế độ quy định; coi đó là vấn đề tất yếu trong quá trình phấn đấu, rèn luyện của bộ đội.

Trong điều kiện hiện nay, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), Internet, mạng xã hội có ảnh hưởng rất lớn đến mọi mặt của đời sống xã hội nói chung và hoạt động quân sự nói riêng. Đặc biệt, thông qua Internet và các nền tảng mạng xã hội như: Facebook, Zalo, tiktok, Twitter, Instagram... cho phép người dùng kết nối, mở rộng các mối quan hệ xã hội, tiếp nhận, chia sẻ thông tin một cách có hiệu quả và có tác động tích cực nhất định đến đời sống tư tưởng, tâm lý, tình cảm, đạo đức, lối sống và cách ứng xử của một bộ phận khá lớn những người sử dụng, trong đó có quân nhân trong Quân đội. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực do Internet và mạng xã hội đem lại, các thế lực thù địch, phản động đang triệt để lợi dụng Internet và mạng xã hội để đẩy mạnh các hoạt động phá hoại nền tảng tư tưởng của Đảng, thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình”, “phi chính trị hóa” Quân đội… với những nội dung, phương thức, thủ đoạn ngày một tinh vi, xảo quyệt.

Đối với công tác tư tưởng trong Quân đội hiện nay, thông qua Internet và mạng xã hội, các thế lực thù địch, phản động tăng cường chống phá trên các mặt nội dung cơ bản như: Mục tiêu, lý tưởng cách mạng, bản chất, truyền thống Quân đội; vấn đề đất quốc phòng, doanh nghiệp Quân đội; tài sản, đời tư, mối quan hệ cán bộ cấp cao; mối quan hệ đoàn kết cán binh, tác phong sinh hoạt, đạo đức, lối sống, bệnh công thần của cán bộ… Với các phương thức, thủ đoạn chủ yếu sau: 1. Tuyên truyền, kích động, đòi “phi chính trị hóa” Quân đội, kêu gọi Quân đội đứng về phía nhân dân để bảo vệ Tổ quốc, không bảo vệ Đảng; đòi hỏi phải “dân sự hóa”, “công khai hóa” nhiệm vụ quân sự, quốc phòng; 2. Giả danh, mượn danh, nhân danh cán bộ cấp cao để viết, tán phát thư ngỏ, đơn thư nặc danh; 3. Thông qua diễn đàn hội thảo, trả lời phỏng vấn báo chí để hạ uy tín Quân đội, cán bộ cấp cao Quân đội; 4. Thổi phồng, bóp méo thông tin cũ, xuyên tạc, bịa đặt, quy chụp thông tin mới; 5. So sánh tướng Quân đội nhiều hơn tướng Công an, tổ chức biên chế Quân đội nhiều hơn Công an; 6. Quy chụp có nhiều vụ án ma túy phát hiện trong nước là do đã có tiêu cực đối với lực lượng Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển; 7. Tuyên truyền, xuyên tạc, kích động chia rẽ mối quan hệ ngoại giao quân sự - quốc phòng của Việt Nam trên trường quốc tế, nhất là với các nước láng giềng... Mục đích của chúng nhằm truyền bá các quan điểm, tư tưởng chính trị, đạo đức lỗi thời, lạc hậu, phản động; xuyên tạc, bôi nhọ, thậm chí dựng chuyện, vu cáo nhằm phủ định sạch trơn thành quả cách mạng Việt Nam hòng làm suy yếu công tác tư tưởng trong Quân đội, tiến tới xoá bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng đối với Quân đội.

Trước sự tác động của điều kiện, nội dung và hình thức mới cùng với các phương thức, thủ đoạn hết sức tinh vi, xảo quyệt của các thế lực thù địch, phản động trong giai đoạn hiện nay, nếu công tác tư tưởng trong Quân đội không được chú trọng, tăng cường giáo dục, định hướng và đổi mới cả về nội dung, hình thức, phương pháp tất yếu sẽ dẫn đến tình trạng suy giảm khả năng “miễn dịch” trước sự tấn công của các thế lực thù địch, phản động trên mặt trận tư tưởng, lý luận, nhất là trên không gian mạng. Vì vậy, để tăng cường công tác tư tưởng của Đảng trong Quân đội góp phần đấu tranh ngăn chặn hiệu quả sự ảnh hưởng bởi những tư tưởng tiêu cực và hành động chống phá của các thế lực thù địch, đáp ứng yêu cầu đặt ra đối với phẩm chất, nhân cách, lối sống của người quân nhân cách mạng thời kỳ mới, thiết nghĩ cần phải thực hiện tốt một số nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu sau:

Một là, nắm chắc và kịp thời cung cấp thông tin, định hướng tư tưởng đúng đắn cho bộ đội.

Để thực hiện tốt nhiệm vụ, giải pháp này, đòi hỏi các chủ thể tiến hành công tác tư tưởng phải quán triệt sâu sắc và nắm toàn diện các nội dung cần thông tin, định hướng tư tưởng cho bộ đội, trong đó cần tập trung vào những nội dung trọng tâm như: Quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ của Quân đội, đơn vị; những vấn đề phức tạp nhạy cảm đang được dư luận xã hội quan tâm tác động đến tư tưởng, bộ đội và Nhân dân; tình hình và âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch, cơ hội chống đối chính trị, một số thủ đoạn chống phá mới đáng chú ý. Về phương pháp, cần biên soạn thành các chuyên đề; thông báo tuần; lồng ghép trong thông báo thời sự chính trị tuần, tháng; lồng ghép trong giáo dục chính trị cơ bản, giáo dục nhiệm vụ thường xuyên hằng tuần. Về yêu cầu, phải bảo đảm tính chiến đấu, tính định hướng; ngắn gọn, dễ nhớ, dễ hiểu; đúng thẩm quyền, quy trình, kịp thời, có tính thời sự.

Hai là, phát huy tốt vai trò của cấp ủy, tổ chức đảng, đội ngũ cán bộ chủ trì các cơ quan, đơn vị trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, duy trì nền nếp công tác tư tưởng trong quản lý bộ đội ở đơn vị cơ sở.

Để thực hiện tốt nhiệm vụ, giải pháp này, đòi hỏi các chủ thể tiến hành công tác tư tưởng ở đơn vị cơ sở trong Quân đội, trước hết cần có nhận thức đúng về vị trí, vai trò và ý nghĩa của công tác tư tưởng nói chung và công tác tư tưởng trong quản lý bộ đội nói riêng; đánh giá đúng mức độ khó khăn, phức tạp của công tác tư tưởng, công tác quản lý bộ đội trong tình hình hiện nay. Trên cơ sở đó, tích cực nghiên cứu, đề ra các chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo sát, đúng; chú trọng vào việc xác định các khâu yếu, mặt yếu trong công tác quản lý bộ đội, nhất là quản lý các mối quan hệ xã hội. Duy trì nghiêm nền nếp, chất lượng công tác tư tưởng; động viên được đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhân viên, chiến sĩ chủ động khắc phục khó khăn, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. Đồng thời, thường xuyên phát huy tốt vai trò chỉ đạo, hướng dẫn và tổ chức thực hiện công tác tư tưởng trong quản lý bộ đội của đội ngũ cán bộ chủ trì các cơ quan, đơn vị. Kịp thời nắm vững tình hình tư tưởng, tâm tư nguyện vọng, hoàn cảnh bộ đội; chủ động tiến hành công tác tư tưởng theo phạm vi chức trách, nhiệm vụ được giao, giải quyết có hiệu quả các tình huống tư tưởng nảy sinh, không để bị động, bất ngờ về tư tưởng trong đơn vị.

 Ba là, đổi mới nội dung, hình thức, biện pháp lãnh đạo, thực hiện ở tất cả các khâu, các bước tiến hành công tác tư tưởng trong quản lý bộ đội.

Để nhiệm vụ, giải pháp này triển khai trong thực tiễn đạt hiệu quả cao, đòi hỏi các chủ thể tiến hành công tác tư tưởng ở đơn vị cần phải thực hiện tốt một số nội dung, biện pháp cụ thể sau:

Về dự báo tư tưởng, trước những diễn biến phức tạp của tình hình thế giới, khu vực, trong nước, những vấn đề bức xúc của xã hội; trước sự chống phá của các thế lực thù địch; trước những sự kiện trọng đại của đất nước, nhiệm vụ quan trọng, đột xuất của đơn vị… cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, đơn vị cần bám sát định hướng của trên, chủ động dự báo diễn biến tư tưởng sẽ nảy sinh, nhất là dự báo những nhận thức tư tưởng lệch lạc để chủ động quản lý, định hướng và có biện pháp xử lý kịp thời. Chủ động tiến hành giáo dục, rèn luyện cán bộ, đảng viên, quần chúng thực sự nhạy bén trước tình hình, có nhãn quan chính trị đúng đắn, có sức “đề kháng” trước những diễn biến phức tạp của tình hình thế giới, khu vực cũng như trong nước.

Về quản lý tư tưởng, phải bám sát phương châm “4 không - Không quát mắng, dọa nạt bộ đội; không áp đặt, rập khuôn, máy móc; không phân biệt đối xử giữa các chiến sĩ; không làm trái các quy định trong quản lý bộ đội”; “3 có - Có tinh thần trách nhiệm cao; có kỷ luật nghiêm; có tình, có lý trong quản lý, giáo dục bộ đội”; “3 nên - Nên gần gũi, quan tâm, động viên giúp đỡ bộ đội; nên tôn trọng, lắng nghe, tiếp thu ý kiến; nên cụ thể, tỉ mỉ trong hướng dẫn bộ đội”. Đặc biệt, cần thực hiện tốt “5 biết - Biết lai lịch chính trị, hoàn cảnh gia đình; biết năng lực, trình độ cá nhân; biết năng khiếu, sở trường, đặc điểm cá nhân; biết các mối quan hệ xã hội; biết hoạt động hàng ngày của cá nhân”. Phát huy tốt vai trò trách nhiệm của cấp ủy, hệ thống chỉ huy và đội ngũ cán bộ đảng viên trong nắm, phản ánh tình hình tư tưởng trong đơn vị; thường xuyên quản lý, đánh giá, phân loại tư tưởng chặt chẽ, chú trọng nắm, quản lý tư tưởng của các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn, các trường hợp dễ nảy sinh tư tưởng do nhiều lý do khác nhau . . .

Về định hướng tư tưởng, cần bám sát đường lối, nghị quyết của Đảng, sự lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn của cơ quan chính trị, nghị quyết của cấp ủy cấp trên và cấp mình; các sự kiện chính trị nổi bật trong nước và quốc tế, những vấn đề chính trị xã hội quan trọng của đất nước, những luận điệu tuyên truyền, xuyên tạc của các thế lực thù địch; yêu cầu, nhiệm vụ của đơn vị.., để định hướng tư tưởng, dư luận, xây dựng niềm tin cho cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị.

Về đấu tranh tư tưởng, cần phát huy tốt vai trò, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong tham gia có hiệu quả vào cuộc đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, lý luận, chống lại các quan điểm sai trái, thù địch đồng thời củng cố nhận thức tư tưởng cho các lực lượng trong đơn vị. Nâng cao tinh thần tự phê bình và phê bình của cán bộ, đảng viên ở các cơ quan, đơn vị, đấu tranh thẳng thắn, phê phán những biểu hiện, nhận thức tư tưởng chưa đúng, lệch lạc, nhất là đấu tranh, phê phán những tư tưởng ngại khó ngại khổ, thiếu tinh thần trách nhiệm trong học tập, rèn luyện, tư tưởng “trung bình chủ nghĩa”…

Về xử lý tư tưởng, cấp uỷ, đội ngũ cán bộ chủ trì các cấp cần tiến hành chặt chẽ việc xử lý các tình huống tư tưởng nảy sinh. Những vướng mắc, băn khoăn về tư tưởng, những tâm tư, tình cảm, nguyện vọng, những vấn đề bức xúc của cán bộ, đảng viên phải được quản lý và giải quyết theo phân cấp từ tổ đảng, chi bộ và các hệ thống tổ chức chỉ huy, tổ chức quân nhân và tổ chức quần chúng. Đối với những vấn đề tư tưởng phức tạp nảy sinh, cấp ủy, chỉ huy các cấp cần chủ động bám nắm diễn biến tư tưởng, phân tích nguyên nhân, xác định các biện pháp định hướng nhận thức kết hợp xử lý phù hợp, kiên quyết, dứt điểm, tạo sự thống nhất nhận thức tư tưởng trong đơn vị.

Bốn là, thực hiện tốt công tác sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm, biểu dương kịp thời những tập thể, cá nhân tiêu biểu, đồng thời phê bình những tập thể, cá nhân tiến hành chưa tốt công tác tư tưởng trong quản lý bộ đội.

Thông qua sơ, tổng kết, rút kinh nghiệm, đánh giá đúng những ưu điểm, khắc phục kịp thời những hạn chế, khuyết điểm về nhận thức và tổ chức thực hiện các khâu, các bước của công tác tư tưởng trong quản lý bộ đội, của công tác quản lý, duy trì kỷ luật.. Đồng thời, thông qua sơ kết, tổng kết để bình xét, khen thưởng những tập thể và cá nhân có thành tích tiêu biểu; chấn chỉnh những biểu hiện nhận thức chưa đúng, tổ chức tiến hành công tác tư tưởng trong quản lý bộ đội với hiệu quả, chất lượng chưa cao. Bên cạnh đó, cần coi trọng việc phát huy sức mạnh của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta, trong đó cùng với Công an nhân dân, Quân đội là lực lượng nòng cốt trong Bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng; đồng thời, xác định đó là một yêu cầu tất yếu đặt ra trong tình hình mới.

Năm là, đẩy mạnh xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu”, môi trường văn hóa phong phú, lành mạnh, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho bộ đội.

Để tư tưởng bộ đội ổn định vững chắc, cần tiếp tục thực hiện đồng bộ, quyết liệt các giải pháp xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu” gắn với xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh, các tổ chức quần chúng vững mạnh. Trong đó, tập trung xây dựng cho cán bộ, chiến sĩ về bản lĩnh chính trị, ý chí quyết tâm, đạo đức, lối sống, văn hóa, ý thức pháp luật, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, tinh thần vượt qua khó khăn, thử thách để hoàn thành tốt nhiệm vụ. Duy trì nghiêm nền nếp, chế độ công tác, xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật, thực hành dân chủ; giải quyết hài hòa các mối quan hệ giữa lãnh đạo với chỉ huy, cấp trên với cấp dưới, cán bộ với chiến sĩ, chiến sĩ cũ với chiến sĩ mới, tạo đời sống văn hóa lành mạnh trong các cơ quan, đơn vị. Đẩy mạnh phong trào Thi đua Quyết thắng và các phong trào, các cuộc vận động trong toàn quân. Tích cực xây dựng môi trường văn hóa quân sự phong phú, lành mạnh, thực sự là nơi để bộ đội gửi gắm tình cảm, niềm tin và sự khát khao cống hiến. Thường xuyên chăm lo, bảo đảm tốt đời sống vật chất, tinh thần, thực hiện tốt chính sách hậu phương Quân đội để bộ đội yên tâm công tác, gắn bó, tâm huyết với môi trường Quân đội.

Như vậy, trước hoạt động chống phá của các thế lực thù địch trên internet và mạng xã hội hiện nay, việc tăng cường công tác tư tưởng của Đảng trong Quân đội là nhiệm vụ hết sức quan trọng, quyết định kết quả xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tăng cường kỷ luật, kỷ cương, nâng cao sức mạnh chiến đấu, hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao. Do đó, các cấp cần nhận thức sâu sắc vai trò, tầm quan trọng của công tác này để quán triệt, triển khai thực hiện hiệu quả trong thực tiễn, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2025, cơ bản xây dựng Quân đội tinh, gọn, mạnh, tạo tiền đề vững chắc, phấn đấu năm 2030, xây dựng Quân đội cánh mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ; quyết tâm  bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong mọi tình huống./.

Tài liệu tham khảo:

1. Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII (tập I, II), Nxb CTQGST, Hà Nội.

2. Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 2, 3, 8, Nxb CTQG, Hà Nội - 2011. 

3. Quân uỷ Trung ương (2022), Nghị quyết về đổi mới công tác giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng Quân đội trong tình hình mới, số 1657- NQ/QUTW.

* Thượng tá Dương Ngọc Hưởng - Giảng viên, Khoa Lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh.