MỘT SỐ KINH NGHIỆM VÀ GIẢI PHÁP RÚT RA TỪ KẾT QUẢ THI HỌC PHẦN, THI TỐT NGHIỆP MÔN TIẾNG ANH CỦA HỌC VIÊN ĐÀO TẠO SĨ QUAN CẤP PHÂN ĐỘI TRONG HỌC VIỆN BIÊN PHÒNG

                                 

Việt Nam đang trên đường hội nhập sâu rộng với các quốc gia trong khu vực và trên thế giới. Nhu cầu hợp tác quốc tế trên mọi lĩnh vực, trong đó có hợp tác về an ninh, quốc phòng đòi hỏi người sĩ quan quân đội phải có một trình độ ngoại ngữ tương ứng. Trong những năm qua, công tác dạy và học tiếng Anh trong nhà trường đã đạt được nhiều thành quả đáng khích lệ. Tuy nhiên, để đáp đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn mới, cần thực hiện hiệu quả nhiều giải pháp trong quá trình dạy và học. Vì vậy, bài viết“Một số kinh nghiệm và giải pháp rút ra từ kết quả thi học phần, thi tốt nghiệp môn tiếng Anh của học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội trong Học viện Biên phòng”nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo; trang bị cho đội ngũ sĩ quan trẻ khi tốt nghiệp ra trường có trình độ ngoại ngữ đáp ứng yêu cầu chuẩn đầu ra, có khả năng làm việc trong môi trường quốc tế, thực hiện tốt công tác đối ngoại biên phòng, nghiên cứu khoa học và đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.

Tiếng Anh là môn thi tốt nghiệp ra trường của học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội; từ năm 2021 đến nay với trình độ bậc 3/6 (B1) theo khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dành cho Việt Nam; thời lượng học môn tiếng Anh là 300 tiết, được sắp xếp đều trong chương trình đào tạo của toàn khóa học. Đây là môn học có tính đặc thù cao, yêu cầu người học phải có một quá trình học tập lâu dài, bền bỉ, tích lũy kiến thức, đồng thời phải có phương pháp học tập sáng tạo, hiệu quả mới có thể đáp ứng yêu cầu chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo.

Trong những năm qua, quán triệt nghị quyết và chỉ đạo của cấp trên, trọng tâm là Chỉ thị số 89/CT-BQP ngày 09/11/2016 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về một số nhiệm vụ cấp bách nâng cao chất lượng dạy và học ngoại ngữ trong Quân đội; Hướng dẫn số 493/HD-NT của Cục Nhà trường - Bộ Tổng Tham mưu về mức chuẩn năng lực ngoại ngữ đối với cán bộ, giảng viên, học viên trong các học viện, trường quân đội và Chỉ thị số 105/CT-BQP ngày 26/5/2020 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về việc tăng cường học tập ngoại ngữ và tiếng dân tộc thiểu số trong toàn quân đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới; Kế hoạch số 1844/KH-BQP ngày 27/5/2020 về việc thực hiện Đề án “Chương trình Quốc gia về học tập ngoại ngữ cho cán bộ, công chức, viên chức giai đoạn 2019-2030” trong Quân đội, Học viện Biên phòng và các cơ quan đơn vị trong toàn học viện đã tích cực đổi mới phương pháp dạy và học, đạt được nhiều kết quả quan trọng. Qua khảo sát, đánh giá kết quả các khóa học, trực tiếp từ kết quả thi học phần và thi tốt nghiệp của học viên Khóa 34 Đại học Biên phòng (niên khóa 2020-2024)^[1], tác giả rút ra một số đánh giá cơ bản, như: Học viên có thái độ tích cực hơn trong quá trình học tập và ôn thi; quy trình ra đề thi học phần, thi tốt nghiệp đảm bảo chặt chẽ, đúng hướng dẫn của cấp trên; quá trình thi được tổ chức nghiêm túc, đảm bảo khách quan, chính xác; kết quả thi tốt nghiệp đạt được khá cao, tỷ lệ học viên giỏi chiếm gần 42,29%. Đây là một trong những kết quả đáng mừng đánh dấu sự chuyển biến về nhận thức của học viên đối với môn tiếng Anh trong quá trình đổi mới công tác giáo dục, đào tạo nhằm đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn mới. Bên cạnh kết quả đạt được là cơ bản, quá trình học tập của học viên vẫn còn một số hạn chế, đó là: Kết quả giữa các kỹ năng không đều, kỹ năng nghe, đọc, viết 100% học viên đạt khá, giỏi (trong đó tỷ lệ giỏi chiếm trên 60%); nhưng kỹ năng nói, tỷ lệ học viên đạt giỏi chưa cao.

Để phát huy kết quả đạt được, khắc phục hạn chế, đồng thời thực hiện tốt nghị quyết và chỉ đạo của cấp trên về đổi mới căn bản, toàn diện, không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo trong thời gian tới và những năm tiếp theo, tác giả rút ra một số kinh nghiệm và giải pháp như sau:

Một là, quá trình triển khai thực hiện phải bám sát văn bản, hướng dẫn của cơ quan cấp trên; sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện và sự hướng dẫn, phối hợp của các cơ quan, đơn vị trong quá trình dạy học, ôn luyện cũng như tổ chức các kỳ thi; đồng thời cấp ủy, chỉ huy các đơn vị làm tốt công tác quản lý, giáo dục, khuyến khích học viên tự giác học tập phù hợp với điều kiện của đơn vị,… Các khâu trên của quá trình giáo dục bảo đảm chặt chẽ, liên hoàn, đồng bộ, từ đó sẽ là yếu tố quyết định nâng cao chất lượng học tập của học viên.

Hai là, làm tốt công tác rà soát điều chỉnh nội dung, chương trình, tích cực đổi mới phương pháp dạy, học. Đây là một khâu vô cùng quan trọng trong quy trình đổi mới quy trình, chương trình đào tạo nhằm nâng cao chất lượng huấn luyện. Trước hết, phải bám sát chỉ đạo, hướng dẫn của Cục nhà trường để xây dựng chuẩn chương trình đào tạo; bám sát chuẩn đầu ra của môn học và từng bài học để biên soạn giáo án bài giảng; thường xuyên cập nhật kiến thức mới vào bài giảng, nhất là kiến thức tiếng Anh chuyên ngành; chủ động áp dụng nhiều phương pháp dạy học tích cực, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số vào đổi mới phương pháp, trong đó chú trọng phát triển kỹ năng giao tiếp, nhất là khả năng tương tác, kỹ năng nói tiếng Anh.

Ba là, tiếp tục đầu tư trang bị cơ sở vật chất hiện đại phục vụ dạy và học tiếng Anh; tạo điều kiện thuận lợi về phương tiện, thời gian, không gian cho học viên tự học và tham gia sinh hoạt câu lạc bộ. Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghệ 4.0, cần phát huy tối đa lợi thế mà trang thiết bị điện tử mang lại. Trong dạy, học tiếng Anh hiện nay, việc tiếp cận ngữ liệu Quyết định số 2477/QĐ-HVBP ngày 02/10/2024 của Học viện Biên phòng về Quy định quản lý, sử dụng điện thoại thông minh, máy vi tính, máy tính bảng cá nhân của học viên đang phát huy hiệu quả. Bên cạnh đó, cần trang bị thêm phần mềm thi thử tiếng Anh, phần mềm luyện đề thi trong phòng học chuyên dùng ngoại ngữ để học viên vừa được luyện tập thường xuyên vừa nắm vững quy trình thi trên máy tính và làm quen với các dạng đề thi.

Bốn là, xây dựng môi trường thực hành tiếng cho học viên. Thời gian qua, hoạt động của câu lạc bộ tiếng Anh bắt đầu đi vào nền nếp. Mục đích hoạt động của câu lạc bộ tiếng Anh không dừng lại ở việc tạo môi trường thực hành tiếng mà còn là một sân chơi lành mạnh, bổ ích nhằm phát hiện tài năng, giúp học viên nâng cao kỹ năng ngôn ngữ và góp phần rèn luyện kỹ năng mềm cho học viên. Để thực hiện tốt hơn trong thời gian tới, cần có một cơ chế động viên, khuyến khích, thu hút được đông đảo học viên có trình độ tiếng Anh khác nhau tham gia sinh hoạt; đa dạng hóa nội dung, hình thức tổ chức hoạt động đảm bảo hoạt động của câu lạc bộ sinh động, hấp dẫn; thường xuyên tổ chức các hoạt động mang tính lan tỏa với sự tham gia của các câu lạc bộ tiếng Anh ở bên ngoài học viện, trong và ngoài quân đội; huy động được nguồn kinh phí từ nhiều nguồn khác nhau đảm bảo cho các hoạt động của câu lạc bộ vừa có bề nổi vừa có chiều sâu.

Nâng cao chất lượng dạy và học ngoại ngữ cho học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội trong Học viện Biên phòng là nhiệm vụ quan trọng, cơ bản, lâu dài, phải được triển khai quyết liệt, kiên trì, với quyết tâm cao, biện pháp phù hợp, hiệu quả. Tin tưởng rằng, với sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của đảng ủy, chỉ huy các cấp; vai trò mẫu mực, đổi mới, sáng tạo của các giảng viên; sự quyết tâm, phấn đấu, cố gắng của mỗi học viên sẽ đáp ứng tốt mục tiêu, yêu cầu giáo dục, đào tạo trong giai đoạn mới; đào tạo đội ngũ cán bộ, sĩ quan Biên phòng có chất lượng toàn diện, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao./.

                                         Phùng Thị Dự - Khoa Khoa học Cơ bản