Những thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã mang lại
cho nhân loại, trong đó có Việt Nam nhiều thời cơ và thuận lợi. Tuy nhiên, cùng với
đó nước ta cũng phải đối mặt với không ít khó khăn, thách thức cũng như những hệ
lụy cần phải tiếp tục nghiên cứu và giải quyết, chẳng hạn như: Yêu cầu cao
trong nhận thức về bản chất, sự tác động của các xu thế công nghệ sản xuất mới;
việc hợp nhất, chuẩn hóa cơ sở dữ liệu, bảo mật an toàn thông tin; vấn đề thay
đổi căn bản trong nghiên cứu, phát triển nghệ thuật tác chiến đáp ứng yêu cầu
nhiệm vụ trong tình hình mới. Bên cạnh đó, việc lợi dụng tiện ích của internet,
các thế lực thù địch và những phần tử cơ hội chính trị đẩy mạnh các hoạt động
chống phá Đảng, Nhà nước và Quân đội. Đồng thời, chúng đưa ra những thông tin
sai trái, tiêu cực, thậm chí vu khống, bịa đặt hết sức trắng trợn nhằm làm giảm
lòng tin của Nhân dân với Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa, thúc đẩy “tự
diễn biến’, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, kích động, lôi kéo, tập hợp lực
lượng, nhen nhóm hình thành các tổ chức phản động, gây mất ổn định chính trị
đất nước… những vấn đề đó đang hằng
ngày, hằng giờ tác động tới nhận thức, tư tưởng, đạo đức, lối sống, nếp sống
văn hóa quân sự, ý thức tổ chức kỷ luật, bản lĩnh chính trị của cán bộ, chiến
sĩ nói chung và học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội, bậc đại học ở các học
viện, nhà trường Quân đội nói riêng. Đặc biệt, với đặc điểm là những quân nhân có tuổi đời còn trẻ, đa
số học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội, bậc đại học ở các học viện, nhà
trường Quân đội thường năng động, sáng tạo, nhanh nhạy với cái mới; song mặt
khác, họ vẫn còn một số hạn chế nhất định như kinh nghiệm thực tiễn ít, khả
năng tự kiềm chế trước những tác động tiêu cực ngoài xã hội chưa cao, dễ bị lôi
kéo, hoang mang, dao động trước khó khăn, thử thách. Chính vì vậy, trước
tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư hiện nay, việc nâng cao bản
lĩnh chính trị cho đối tượng học viên này có ý nghĩa thiết thực, đồng thời cũng
là đòi hỏi khách quan, góp phần đáp ứng yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ Quân
đội trong tình hình mới.
Bản lĩnh chính trị của học viên đào tạo sĩ
quan cấp phân đội, bậc đại học ở các học viện, nhà trường Quân đội chính là
phẩm chất cơ bản, chủ đạo trong nhân cách người quân nhân cách mạng, phản ánh
sự giác ngộ giai cấp; kiên định với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí
Minh, tuyệt đối trung thành với sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc; sẵn
sàng chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội và
hạnh phúc của Nhân dân; suốt đời tận trung với nước, tận hiếu với dân. Bản lĩnh
chính trị kiên định, vững vàng của học viên là thước đo phẩm chất chính trị,
giá trị nhân cách “Bộ đội Cụ Hồ”; là vũ khí sắc bén để đấu tranh chống lại các
quan điểm sai trái của các thế lực thù địch, nhất là trên không gian mạng; là
cơ sở để họ tự tin và sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao, đồng
thời, đây cũng là một trong những yếu tố tạo nên thương hiệu về “sản phẩm đầu ra” của các học viện, nhà
trường trong toàn quân. Để nâng cao bản lĩnh chính trị của học viên đào tạo sĩ
quan cấp phân đội, bậc đại học ở các học viện, nhà trường Quân đội trước tác
động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư hiện nay, đòi hỏi các chủ thể,
lực lượng tham gia hoạt động này cần thực hiện tốt một số giải pháp cơ bản sau:
Một là,
đẩy
mạnh tuyên truyền, giáo dục nâng cao trình độ lý luận chính trị cho học viên.
Đây là giải pháp có ý nghĩa căn bản, là cơ
sở, nền móng vững chắc để nâng cao bản lĩnh cho học viên và hạn chế tác động
tiêu cực của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Theo đó, các học viện, nhà
trường Quân đội cần trang bị cho học viên những kiến thức có tính hệ thống để
họ nhận thức đúng bản chất cách mạng, khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà
nước. Qua đó, giúp học viên có thế giới quan, phương pháp luận khoa học đúng
đắn; có bản lĩnh chính trị, lập trường giai cấp công nhân vững vàng, trách
nhiệm chính trị cao, có lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc và Nhân
dân, vững tin vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, xác định rõ mục tiêu, lý
tưởng chiến đấu của Quân đội. Đồng thời, từng bước hình thành và phát triển
những phẩm chất đạo đức, phương pháp, tác phong công tác của người sĩ quan.
Kiên quyết đấu tranh, phản bác mọi luận điệu sai trái, phản động của các thể
lực thù địch. Chủ động, tích cực tổ chức tuyên truyền, giáo dục thông qua các
hoạt động thực tiễn nhằm giúp học viên thấy rõ mặt tiêu cực, những tác động ảnh
hưởng của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, nhất là âm mưu, thủ đoạn hoạt
động lợi dụng mạng xã hội của các thế lực thù địch, phản động để chống phá
Đảng, Nhà nước và Quân đội. Đặc biệt, cần chú trọng giáo dục cho học viên nêu
cao cảnh giác, tránh thích (like), chia sẻ (share), bình luận (comment) ủng hộ,
cổ suý cho các luận điệu, hình ảnh, clip “nhạy cảm” mà các thế lực thù địch sử
dụng để thực hiện âm mưu và hành động chống phá cách mạng Việt Nam cũng như những
hành vi tiêu cực, phản cảm, thiếu văn hóa khác trên mạng xã hội.
Tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật và tổ
chức quán triệt, học tập cho học viên các chỉ thị, quy định của Đảng, Nhà nước,
Quân đội về công tác bảo vệ an ninh trong tình hình mới, nhất là các quy định
của pháp luật và các chỉ thị, quy định của Quân uỷ Trung ương, Bộ Quốc phòng về
công tác phòng gian giữ bí mật nhà nước, quân đội; quản lý, sử dụng mạng
internet bảo đảm an toàn thông tin. Đồng thời, các học viện, nhà trường Quân
đội cần làm tốt công tác quản lý chính trị nội bộ, nắm chắc tình hình quản lý, khai
thác, sử dụng, hoạt động trên internet nói chung và tham gia mạng xã hội nói
riêng của học viên; chấn chỉnh, xử lý kịp thời những hành vi phát tán những
thông tin, hình ảnh có nội dung tiêu cực, phản cảm và biểu hiện mơ hồ, mất cảnh
giác của học viên khi tham gia mạng xã hội, không để những mặt trái của cuộc
Cách mạng công nghiệp lần thứ tư cũng như những tiêu cực của mạng xã hội tác
động ảnh hưởng tới tư tưởng, bản lĩnh chính trị của học viên. Đồng thời, tăng
cường công tác tuyên truyền cho học viên thấy được sự phát triển của khoa học
công nghệ, nhất là việc ứng dụng những thành quả của cuộc Cách mạng công nghiệp
lần thứ tư vào lĩnh vực quân sự, quốc phòng và những tác động tiêu cực của nó
tới bản lĩnh chính trị của học viên. Trên cơ sở đó, giáo dục cho học viên có
niềm tin vào vũ khí trang bị, vào khả năng tác chiến của Quân đội nếu có tình
huống chiến tranh xảy ra, nhất là khi đối phương sử dụng vũ khí công nghệ cao.
Hai là,
tăng
cường rèn luyện bản lĩnh cho học viên thông qua các hoạt động thực tiễn.
Bản lĩnh chính trị của học viên được hình thành,
phát triển, kiểm nghiệm thông qua hoạt động thực tiễn học tập và rèn luyện của
chính họ. Do vậy, các học viện, nhà trường Quân đội cần kết hợp quán triệt và
thực hiện tốt phương châm giáo dục - đào tạo “Cơ bản - Hệ thống - Thống nhất -
Chuyên sâu” với phương châm “Chất lượng đào tạo
của nhà trường là khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị”. Bên cạnh đó, các chủ
thể, lực lượng giáo dục trong các học viện, nhà trường Quân đội, nhất là đối
với đội ngũ giảng viên, cán bộ quản lý giáo dục phải không ngừng nâng cao trình
độ kiến thức toàn diện, giúp học viên có kiến thức về chuyên môn, trình độ kĩ
chiến thuật, để họ làm chủ vũ khí trang bị hiện có, làm chủ trận địa tư tưởng,
chính điều đó sẽ góp phần nâng cao bản lĩnh chính trị cho học viên trước tác
động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
Ngoài ra, các học viện, nhà trường Quân đội cần thường xuyên tổ chức cho
học viên tham gia nghiên cứu khoa học, trao đổi học thuật, tọa đàm, trao đổi
những thông tin cần thiết về sự tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp
lần thứ tư đến hoạt động quân sự cũng như
tác động đến bản lĩnh chính trị của người học viên. Tăng cường rèn luyện kỹ
năng tiếp nhận và xử lý thông tin; phát huy vai trò của học viên trong tham gia
đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, lý luận với nhiều hình thức phong phú, đa
dạng. Đặc biệt, trong diễn tập tổng hợp cuối khóa, đội ngũ giảng viên cần đặt
ra những tình huống khó khăn, phức tạp, sát thực tiễn, qua đó nhằm rèn luyện
bản lĩnh, sức khỏe cho học viên. Đồng thời, phải tổ chức cho học viên thực tập
tại học viện, nhà trường cũng như ở ngoài đơn vị cơ sở trên từng cương vị theo
mục tiêu đào tạo, qua đó giúp cho học viên có điều kiện cọ sát và trải nghiệm
thực tiễn, từng bước làm quen với chức trách, nhiệm vụ sẽ đảm nhiệm sau khi tốt
nghiệp ra trường, góp phần nâng cao bản lĩnh chính trị, sẵn sàng nhận và hoàn
thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.
Ba là, phát huy tính tích cực, chủ động của học viên trong quá trình tự học
tập, rèn luyện và tự bồi dưỡng nâng cao bản lĩnh chính trị trước tác động của cuộc
Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
Trước sự phát triển như vũ bão của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư,
yêu cầu khách quan đặt ra đối với học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội, bậc
đại học ở các học viện, nhà trường Quân đội không chỉ có kiến thức, trình độ
hiểu biết về khoa học quân sự mà còn có kiến thức toàn diện, nhất là trước
thông tin đa chiều từ Internet và các nền tảng mạng xã hội. Vì vậy, học viên
phải không ngừng tự học tập nâng cao trình độ về mọi mặt, trong đó phải tự rèn
luyện nâng cao bản lĩnh chính trị để đáp ứng yêu cầu thực tiễn quân sự. Bản
lĩnh chính trị của người học viên được hình thành và phát triển bởi sự cấu
thành tổng hợp của nhiều yếu tố như nhận thức, trách nhiệm của chủ thể, môi
trường giáo dục và đào tạo, khả năng tự rèn luyện của bản thân mỗi học viên,…
trong đó tính tích cực, chủ động của học viên là yếu tố trực tiếp quyết định đến
chất lượng, hiệu quả hoạt động nâng cao bản lĩnh chính trị của chính họ.
Học viên đào tạo sĩ quan cấp phân đội, bậc đại học ở các học viện, nhà
trường Quân đội sau khi tốt nghiệp trở thành sĩ quan sẽ được điều về công tác tại
các đơn vị trong toàn quân; họ là những cán bộ trực tiếp tổ chức thực hiện
thắng lợi mọi đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, nhiệm vụ của Quân đội
và đơn vị. Vì thế, ngay trong quá trình đào tạo tại các học viện, nhà trường,
mỗi học viên phải thường xuyên xây dựng ý chí quyết tâm, có thái độ, động cơ
nghề nghiệp đúng đắn; tích cực, chủ động, tự giác học tập, rèn luyện nâng cao
bản lĩnh chính trị; coi trọng việc “tự soi”, “tự sửa” theo tinh thần Nghị quyết
Trung ương 4 khóa XII của Đảng; tự giác thực hiện có hiệu quả Cuộc vận động “Nói không với tiêu
cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục”, Kết luận số 01-KL/TW ngày 18/5/2021 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện
Chỉ thị số 05- CT/TW, ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị (Khoá XII) về “Đẩy mạnh
học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, Chỉ thị số
855-CT/QUTW, ngày 12/8/2019 của Thường vụ Quân uỷ Trung ương về đẩy mạnh thực
hiện Cuộc vận động “Phát huy truyền thống, công hiến tài năng, xứng danh Bộ đội
Cụ Hồ thời kỳ mới”...
Bốn là, không ngừng củng cố các tổ chức vững mạnh gắn với xây dựng môi trường văn
hoá sư phạm quân sự trong sạch, lành mạnh tạo điều kiện thuận lợi cho học viên
rèn luyện nâng cao bản lĩnh chính trị.
Đây là giải pháp quan trọng trong việc nâng cao bản lĩnh chính trị cho
học viên trước các tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Do đó,
phải không ngừng củng cố các tổ chức mà trực tiếp là tổ chức đảng, tổ chức chỉ
huy, tổ chức đoàn thanh niên, hội đồng quân nhân trong các học viện, nhà trường
Quân đội vững mạnh “mẫu mực, tiêu biểu”, thực sự là nơi đoàn kết, tập hợp lực
lượng; xây dựng môi trường văn hoá sư phạm quân sự trong sạch, lành mạnh, bảo
đảm mỗi cán bộ, đảng viên thực sự là một tấm gương sáng về đạo đức, tinh thần
tự giác, say mê trong học tập, công tác và nghiên cứu khoa học. Xây dựng mỗi cơ
quan, đơn vị là một điểm sáng về văn hóa; mỗi cán bộ, học viên là một quân nhân
mẫu mực, đoàn kết, thương yêu, giúp đỡ lẫn nhau; đồng thời, thực hiện tốt quy
chế dân chủ, đẩy mạnh phong trào thi đua quyết thắng, thường xuyên quan tâm,
chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ, học viên. Phát huy có hiệu quả
vai trò, trách nhiệm của các chủ thể, các lực lượng trong đấu tranh, loại bỏ những
biểu hiện cá nhân chủ nghĩa, mơ hồ, mất cảnh giác, các hành vi tiêu cực, lối
sống cơ hội, thực dụng, sự xâm lăng văn hóa trên mạng Internet của các thế lực
thù địch, phản động.
Tài liệu tham khảo:
1. Đảng Cộng sản Việt
Nam (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII (tập I, II), Nxb
CTQGST, Hà Nội.
2. Quân uỷ Trung ương (2022), Nghị quyết về đổi mới công tác giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ xây dựng
Quân đội trong tình hình mới, số 1657- NQ/QUTW.
3. Hội đồng Lý luận Trung ương (2017), Phê
phán các quan điểm sai trái, xuyên tạc cuộc đấu tranh chống suy thoái về tư
tưởng chính trị, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” về chính trị
trong Đảng, Nxb. CTQGST, Hà Nội.
* Thượng tá Dương Ngọc Hưởng
Giảng viên, Khoa
Lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét