Chủ tịch Hồ Chí
Minh - lãnh tụ vĩ đại của Đảng Cộng sản Việt Nam và dân tộc Việt Nam, người Cha
thân yêu của lực lượng vũ trang nhân dân. Sinh thời, Người luôn quan tâm đến sự
nghiệp xây dựng, giáo dục, huấn luyện và rèn luyện Quân đội nhân dân Việt Nam.
Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, cán bộ, chiến sĩ Quân đội phải được giáo dục, rèn
luyện toàn diện, vừa “hồng”, vừa “chuyên”, có đủ “Đức” và “Tài”; trong đó,
“Đức” là gốc, còn “Tài” là năng lực để thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ được
giao. “Đức” và “Tài” có mối quan hệ thống nhất, biện chứng, gắn bó chặt chẽ, bổ
sung và thúc đẩy lẫn nhau, cùng tạo nên phẩm chất và năng lực của người quân
nhân cách mạng.
Đối với đội ngũ
cán bộ Quân đội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng công tác giáo dục, đào
tạo, bồi dưỡng, rèn luyện, nhằm xây dựng những cán bộ có bản lĩnh chính trị
vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, năng lực công tác tốt, phương pháp,
tác phong khoa học, đáp ứng yêu cầu lãnh đạo, quản lý, chỉ huy bộ đội. Tư tưởng,
hành động đó của Người không chỉ có giá trị định hướng sâu sắc đối với quá
trình xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam mà còn là cơ sở lý luận, thực tiễn
quan trọng để xây dựng lực lượng Bộ đội Biên phòng cách mạng, chính quy, tinh
nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh
biên giới quốc gia trong tình hình mới.
Đội ngũ sĩ quan
trẻ công tác tại các đồn, trạm Biên phòng là lực lượng có vai trò quan trọng.
Bên cạnh những phẩm chất, năng lực chung của sĩ quan trẻ Quân đội nhân dân Việt
Nam, họ còn mang những đặc điểm riêng của sĩ quan trẻ Biên phòng, là người trực
tiếp tổ chức thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và đối ngoại ở khu vực biên
giới; trực tiếp quản lý, giáo dục, huấn luyện bộ đội; tham gia xây dựng đơn vị
vững mạnh toàn diện; đồng thời thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền
lãnh thổ, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội và xây dựng địa
bàn biên giới vững mạnh. Quá trình công tác tại cơ sở, thường xuyên hoạt động
trong điều kiện địa hình phức tạp, thời tiết khắc nghiệt, xa gia đình và trung
tâm, đã tôi luyện cho đội ngũ sĩ quan trẻ Biên phòng bản lĩnh, ý chí, tinh thần
chịu đựng khó khăn, gian khổ; khả năng thích ứng, độc lập xử lý công việc và
chủ động khắc phục, vượt qua mọi khó khăn, thử thách để hoàn thành tốt chức
trách, nhiệm vụ được giao.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ,
“Đức” và “Tài” là hai mặt thống nhất, không thể tách rời, trong đó “Đức” là nền
tảng, là gốc rễ của người cán bộ. Người viết: “có tài phải có đức, có tài không
có đức, tham ô hủ hóa có hại cho nước, có đức không có tài như ông bụt ngồi
trong chùa, không giúp gì được ai” (1). Theo đó, “Đức” của đội ngũ sĩ quan trẻ ở
đồn Biên phòng chính là đạo đức cách mạng, đạo đức của người cộng sản, đạo đức
của con người mới Việt Nam xã hội chủ nghĩa; đó là “nền tảng” là “linh hồn” là
cái “gốc” của người cách mạng; là một trong những điều kiện cơ bản nhất trực tiếp
quyết định đến uy tín của người cán bộ, là yếu tố bảo đảm cho sự cảm hóa, thu
phục và lãnh đạo được bộ đội, vận động được nhân dân góp phần xây dựng đơn vị vững
mạnh, xây dựng địa bàn an toàn.
Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, “Tài” là làm bất
cứ công việc gì cũng cần phải có năng lực về lĩnh vực đó, không có năng lực thì
làm việc gì cũng khó. Do đó, phẩm chất đặc trưng về “Tài” của đội ngũ sĩ quan trẻ
đồn Biên phòng, trước hết phải là người có sự phát triển cao về trí tuệ, có tri
thức sâu rộng, hiểu biết trên nhiều lĩnh vực, sáng suốt trong tư duy, linh hoạt
sáng tạo, quyết đoán và ý chí quyết tâm cao, có khả năng nhận định, phân tích
đánh giá tình hình và xử trí tình huống mau lẹ chính xác đem lại hiệu quá cao,
luôn đưa ra được những quyết định đúng đắn, kịp thời để chớp thời cơ giành thắng
lợi trong chiến đấu cũng như trong quá trình thực hiện nhiệm vụ; có khả năng
phát hiện, cảm hóa thuyết phục, quản lý, sử dụng con người phù hợp với sở trường
và yêu cầu giúp nhiệm vụ thực tế. Cùng với đó, đội ngũ sĩ quan trẻ đồn Biên
phòng phải có lòng nhân ái, luôn thương yêu, giúp đỡ, đồng cam cộng khổ, thấu
hiểu tâm tư tình cảm nguyện vọng cũng như năng lực sở trường của cán bộ, chiến
sĩ do mình quản lý, biết sử dụng đúng người đúng việc, biết thu phục lòng người,
biết động viên, thống nhất và đoàn kết mọi quân nhân tạo thành sức mạnh to lớn
để hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ.
Chủ tịch Hồ Chí Minh còn chỉ rõ, là cán bộ
không phải cái gì cũng tốt, cái gì cũng hay, mỗi người đều có mặt mạnh, điểm yếu,
sở trường, sở đoàn. Vì thế, để cho công việc thành công phải khéo dùng người,
phải biết tùy tài mà dùng người, “người đời ai cũng có chỗ hay chỗ dở. Ta phải
dùng chỗ hay của người và giúp người chữa chỗ dở. Dùng người cũng như dùng gỗ.
Người thợ khéo thì gỗ to, nhỏ, thẳng, cong, đều tuỳ chỗ mà dùng được” (2). Theo
đó, để đáp yêu cầu nhiệm vụ, đội ngũ sĩ quan ở đồn Biên phòng cần có sự phát
triển toàn diện cả về trình độ tri thức, tình cảm, ý chí, niềm tin và năng lực
tổ chức thực tiễn, có khả năng cảm hóa con người, có tính kế hoạch, có sức khỏe
tốt để bám sát mọi hoạt động của đơn vị. Muốn vậy, đòi hỏi đội ngũ sĩ quan trẻ đồn
Biên phòng phải thường xuyên rèn luyện, phấn đấu nâng cao phẩm chất, năng lực,
đặc biệt là xây dựng kế và phát huy vai trò của cả hai yếu tố là “Đức” và “Tài”
trong thực hiện ứng các nhiệm vụ được giao.
Hiện nay, trước yêu cầu phát triển của sự
nghiệp cách mạng, vấn đề xây dựng Quân đội, lực lượng Bộ đội Biên phòng cách mạng,
chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, việc xây dựng đội ngũ sĩ quan trẻ ở đồn Biên
phòng có đủ “Đức” và “Tài”, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới là vấn
đề có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Để thực hiện mục tiêu đó, cần tiến hành đồng
bộ các nội dung, biện pháp chủ yếu sau:
Một là, nâng cao bản lĩnh chính trị, giữ vững phẩm chất đạo
đức cách mạng cho đội ngũ sĩ quan trẻ ở đồn Biên phòng.
Trước những diễn
biến nhanh chóng, phức tạp, khó lường của tình hình và sự chống phá của các thế
lực thù địch, sĩ quan trẻ phải tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân
dân; kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, mục tiêu, lý tưởng
của Đảng; có bản lĩnh chính trị vững vàng, nhạy bén, chủ động, linh hoạt trong
nhận định, xử trí tình huống, không để bị động, bất ngờ. Đồng thời, thường
xuyên tu dưỡng đạo đức cách mạng, giữ vững kỷ luật, nêu cao tinh thần trách
nhiệm, tính tiền phong, gương mẫu, gần gũi, gắn bó với Nhân dân; kiên quyết đấu
tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, suy thoái về tư tưởng chính
trị, đạo đức, lối sống và những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”.
Hai là, đổi mới, nâng
cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng, gắn lý luận với thực tiễn, nhà trường với
đơn vị và biên giới.
Xây dựng chương
trình, nội dung đào tạo, bồi dưỡng thống nhất, khoa học, phù hợp với từng đối
tượng, chức danh, cấp học và yêu cầu sử dụng cán bộ; chú trọng trang bị hệ
thống kiến thức về đường lối quân sự, quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc của Đảng,
chính sách, pháp luật của Nhà nước, khoa học xã hội và nhân văn quân sự, khoa
học nghệ thuật quân sự, nghiệp vụ Biên phòng và kiến thức cần thiết về quản lý
nhà nước, pháp luật, kinh tế - xã hội. Quá trình đào tạo phải coi trọng rèn
luyện phương pháp tư duy, năng lực tham mưu, lãnh đạo, chỉ huy, quản lý và xử
trí tình huống; tăng cường thực hành, thực tế tại đơn vị, nhất là ở các địa bàn
biên giới, qua đó gắn “học với hành”,
“lý luận với thực tiễn”, “nhà trường với đơn vị, biên giới”.
Ba là, kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục, đào tạo với rèn
luyện phẩm chất, năng lực trong thực tiễn công tác.
Đội ngũ sĩ quan
trẻ phải được đặt trong môi trường thực tiễn phong phú, khó khăn, thử thách để
rèn luyện bản lĩnh, phương pháp, tác phong công tác và năng lực tổ chức thực
hiện nhiệm vụ. Các cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ chủ trì cần quan tâm giao nhiệm
vụ, tạo điều kiện để sĩ quan trẻ được rèn luyện qua thực tiễn, đồng thời thường
xuyên kiểm tra, đánh giá, hướng dẫn, giúp đỡ, kịp thời phát hiện, uốn nắn những
hạn chế, khuyết điểm. Việc rèn luyện phải gắn với việc thực hiện Chỉ thị 05 của
Bộ Chính trị ngày 15/5/2016 về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức,
phong cách Hồ Chí Minh; Chỉ thị số 676-CT/QUTW ngày 20/6/2026 của Ban Thường vụ
Quân ủy Trung ương về tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo phát huy giá trị văn hóa “Bộ
đội Cụ Hồ” thời kỳ mới và Chỉ thị số 07-CT/TW ngày 13/7/2026 của Bộ Chính trị về “Đẩy
mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh
trong giai đoạn phát triển mới”.
Bốn là, phát huy tính chủ động, tự giác tự
học, tự rèn của đội ngũ sĩ quan trẻ, coi đây là yếu tố trực tiếp quyết định quá
trình hoàn thiện “Đức” và “Tài”.
Cùng với sự giáo
dục, đào tạo, bồi dưỡng của tổ chức, mỗi sĩ quan trẻ phải thường xuyên tự học
tập, nghiên cứu, cập nhật kiến thức, nâng cao năng lực tư duy, trình độ chuyên
môn, nghiệp vụ, khả năng tổ chức thực tiễn; đồng thời, kiên trì tu dưỡng đạo
đức cách mạng, xây dựng lối sống trong sạch, lành mạnh, tác phong công tác khoa
học, sâu sát cơ sở, gần gũi và gắn bó với Nhân dân. Quán triệt tư tưởng Hồ Chí
Minh, phải nhận thức đúng mối quan hệ thống nhất giữa “Đức” và “Tài”: Có đức mà thiếu năng
lực thì khó hoàn thành tốt nhiệm vụ; có tài mà thiếu đức thì dễ dẫn đến sai
lệch trong sử dụng năng lực. Vì vậy, xây dựng đội ngũ sĩ quan trẻ ở đồn Biên
phòng phải đồng thời chăm lo cả “Đức”
và “Tài”, lấy phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng làm nền
tảng, lấy năng lực thực tiễn làm điều kiện để hoàn thành chức trách, góp phần
xây dựng lực lượng Bộ đội Biên phòng vững mạnh, đáp ứng yêu cầu quản lý, bảo vệ
chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới./.
Thượng
tá Trần Quốc Hoàn, Khoa Lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Học viện
Biên phòng
1. Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 10, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật,
Hà Nội, 2011, tr.
345 - 346.
2. Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 5, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật,
Hà Nội, 2011,
tr. 88.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét