Trong di sản tư tưởng vô giá của Chủ tịch Hồ
Chí Minh, “Nói đi đôi với làm” không chỉ là một chỉ dẫn đạo đức giản dị mà còn
là một nguyên tắc cách mạng nền tảng, một tiêu chí cơ bản để phân biệt người cộng
sản chân chính với những kẻ cơ hội, hình thức.
Nguyên tắc ấy, qua thực tiễn đấu tranh cách mạng, đã được tôi luyện, kết
tinh và trở thành phẩm chất cốt lõi, làm nên danh hiệu cao quý “Bộ đội Cụ Hồ” - một danh hiệu không do bất
kỳ ai phong tặng mà được Nhân dân tin yêu trao gửi. Ngày nay, trong bối cảnh đất
nước bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc với nhiều thời cơ và thách thức đan
xen, việc tiếp tục quán triệt và thực hành sâu sắc phẩm chất “Nói đi đôi với
làm” không còn là một lựa chọn, mà đã trở thành một mệnh lệnh trái tim, một cuộc
đấu tranh tư tưởng, lý luận thường trực để giữ vững bản chất cách mạng, nâng
cao sức mạnh chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
1. Tư tưởng Hồ Chí
Minh về "Nói đi đôi với làm" - Cội nguồn tư tưởng, đạo
đức và sức mạnh của người quân nhân cách mạng
Ngay từ những ngày đầu tìm đường cứu nước,
trong tác phẩm “Đường Cách mệnh” năm 1927, Nguyễn Ái Quốc đã đặt lên hàng đầu vấn
đề “Tư cách một người cách mệnh”. Điều này cho thấy tầm nhìn vượt thời đại của
Người: trước khi có hành động cách mạng vĩ đại, phải có con người cách mạng với
phẩm chất đạo đức trong sáng. Trong 23 tiêu chí về tư cách người cách mạng, Người
dành tới 14 yêu cầu về việc “tự mình phải”, 5
yêu cầu đối với người khác và 4 yêu cầu đối với công việc.
trong đó nhấn mạnh “nói thì phải làm”[1].
Theo tư tưởng của Người, “Nói đi đôi với làm”
là sự thống nhất biện chứng giữa lý luận và thực tiễn, giữa nhận thức và hành động,
giữa ý thức đạo đức và hành vi đạo đức. Lời nói phải tương xứng với việc làm,
không được mâu thuẫn, trái ngược. Việc nói một đằng, làm một nẻo không chỉ là
sai lầm về tư duy, mà còn là một khuyết tật nặng nề về đạo đức, là biểu hiện của
sự giả dối, thiếu trung thực, thiếu lòng tự trọng và vô trách nhiệm với Nhân
dân. Đó chính là mảnh đất dung dưỡng cho chủ nghĩa cá nhân, kẻ thù nguy hiểm nhất
mà Người đã căn dặn phải “quét sạch”.
Cuộc đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh chính là
minh chứng sinh động và cảm động nhất về sự thống nhất giữa nói và làm. Người
không chỉ dạy, mà còn suốt đời thực hành và nêu gương. Ngay sau khi đọc Tuyên
ngôn Độc lập, trong phiên họp đầu tiên của Chính phủ, Người đề nghị phát động
phong trào nhịn ăn để cứu đói và chính Người đã gương mẫu thực hiện mười ngày
nhịn ăn một bữa. Người kêu gọi Chính phủ tìm người tài đức và đích thân Người trân trọng
mời gọi, cảm hóa các bậc nhân sĩ, trí thức ra gánh vác việc nước. Người dạy phải tiết
kiệm và chính Người đã thực hành một lối sống giản dị, thanh đạm đến mức khắc
khổ, bởi Người tâm niệm tham ô, tham nhũng là làm hại dân, có tội với dân, với nước. Chính những việc
làm cụ thể đó, xuất phát từ một trái tim lớn yêu thương Nhân dân, đã tạo nên sức
mạnh cảm hóa vô song. Người đã đúc kết: “Một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài
diễn văn tuyên truyền”[2]. Tấm gương của Người đã trở
thành kim chỉ nam, thành chuẩn mực đạo đức cho mọi thế hệ cán bộ, chiến sĩ noi
theo.
2. "Mệnh lệnh trái tim" - Biểu hiện cao đẹp và sức mạnh chiến đấu của
"Bộ đội Cụ Hồ"
Đối với người lính, “Nói đi đôi với làm” không
chỉ là một phẩm chất đạo đức mà đã thực sự trở thành một “Mệnh lệnh trái tim”. “Mệnh lệnh trái
tim” là
mệnh lệnh không được ban ra từ giấy trắng mực đen, mà xuất phát từ sự giác ngộ
sâu sắc về lý tưởng cách mạng, từ lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, Tổ quốc
và Nhân dân. Đó là tiếng nói của danh dự, của lòng tự trọng người quân nhân, thôi thúc
họ phải hành động cho xứng đáng với lời thề thiêng liêng khi vào quân ngũ, xứng
đáng với niềm tin yêu của Nhân dân. Đó là mệnh lệnh của lương tâm, đòi hỏi mỗi người lính phải “tự
vấn”, phải biết “trọng dân, vì dân”, phải thấy hổ thẹn khi lời nói của mình
không đi đôi với việc làm.
Mệnh lệnh trái tim ấy được thể hiện bằng những
hành động cụ thể, làm nên bản chất tốt đẹp của “Bộ đội Cụ Hồ”:
Trong chiến đấu: Lời
thề “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” đã được hàng triệu người lính chuyển hóa
thành hành động dũng cảm, kiên cường, hy sinh quên mình. Mệnh lệnh của người chỉ
huy được chấp hành tuyệt đối, không chỉ bằng kỷ luật sắt mà còn bằng niềm tin
và sự tự giác.
Trong huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu: Khẩu hiệu “Thao trường đổ mồ hôi, chiến trường bớt đổ máu” được cụ thể
hóa bằng những giờ phút khổ luyện không mệt mỏi. Cán bộ các cấp luôn gương mẫu
đi đầu trong những khoa mục khó, những bài tập cường độ cao, thực sự là tấm
gương để chiến sĩ noi theo.
Trong công tác
dân vận: Lời hứa “giúp
dân” được thể hiện bằng những cây cầu được dựng lên, những mái nhà được lợp lại
sau bão lũ, những lớp học xóa mù chữ nơi biên cương, những chuyến hàng “Tết thắm
tình quân dân”... Những việc làm đó đã xây nên “thế trận lòng dân” vững chắc, củng
cố mối quan hệ máu thịt quân - dân.
Trong xây dựng đơn vị: Sự gương mẫu “nói đi đôi với làm” của người chỉ huy trong chấp hành điều
lệnh, trong chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho bộ đội chính là mệnh lệnh
không lời hiệu quả nhất, tạo nên sự đoàn kết, thống nhất, nâng cao sức mạnh chiến
đấu của đơn vị.
3. Phát huy phẩm chất "Nói đi đôi với làm" vào cuộc đấu tranh tư tưởng,
lý luận trong tình hình mới
Trong bối cảnh hiện nay, việc giữ vững và phát
huy phẩm chất “Nói đi đôi với làm” là một cuộc đấu tranh tư tưởng, lý luận đầy
cam go, quyết liệt; do đó, cần nhận diện những biểu hiện trái ngược và cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa
cá nhân. Cuộc
đấu tranh này trước hết là đấu tranh với chính mình, với chủ nghĩa cá nhân - thứ “giặc nội xâm” nguy
hiểm mà Bác Hồ đã cảnh báo. Nó biểu hiện qua các căn bệnh như: bệnh thành tích,
nói hay làm dở, “nói một đằng làm một nẻo”; bệnh hình thức, quan liêu, xa rời
thực tiễn, xa rời bộ đội; bệnh cá nhân chủ nghĩa, chỉ vun vén lợi ích cá nhân
mà quên đi trách nhiệm với tập thể. Đây chính là những biểu hiện cụ thể của việc
nói không đi đôi với làm, làm xói mòn bản chất cách mạng, làm suy giảm sức mạnh
chiến đấu và làm tổn hại đến uy tín, hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ”.
Trong tình hình mới,
khi Quân đội ta đang đẩy mạnh tiến trình hiện đại hóa, đối mặt với những thách
thức từ an ninh truyền thống và phi truyền thống, đặc biệt là cuộc đấu tranh
trên không gian mạng và âm mưu “phi chính trị hóa quân đội” của các thế lực thù
địch, thì phẩm chất “Nói đi đôi với làm” lại càng có ý nghĩa sống còn. Nó đảm bảo sự thống nhất tuyệt đối giữa mệnh lệnh
và hành động, yếu tố quyết định trong tác chiến hiện đại. Nó xây dựng niềm tin sắt son của chiến sĩ vào người
chỉ huy, của Nhân dân vào quân đội, tạo nên sức mạnh chính trị - tinh thần to lớn. Nó là vũ khí sắc bén nhất để đập tan luận
điệu xuyên tạc cho rằng quân đội đã xa rời bản chất tốt đẹp của mình. Hành động thực tiễn của “Bộ đội Cụ Hồ” chính là câu trả lời đanh thép
nhất.
Một là, tăng cường
công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, làm cho mọi cán bộ, chiến sĩ nhận thức
sâu sắc rằng “Nói đi đôi với làm” là danh dự, là thước đo phẩm chất của người
quân nhân cách mạng.
Hai là, đề cao và
phát huy mạnh mẽ trách nhiệm nêu gương của đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là
cán bộ chủ trì các cấp. Cấp trên làm gương cho cấp dưới, lời nói phải đi liền với
hành động mẫu mực, tạo ra sự lan tỏa tích cực.
Ba là, cụ thể hóa
tiêu chí “Nói đi đôi với làm” vào các phong trào thi đua, công tác đánh giá, nhận
xét, quy hoạch, bổ nhiệm cán bộ. Lấy hiệu quả công việc thực tế làm thước đo
chính xác nhất.
Bốn là, tăng cường
công tác kiểm tra, giám sát của cấp ủy, tổ chức đảng, người chỉ huy và các tổ
chức quần chúng. Kịp thời biểu dương những tấm gương làm tốt, đồng thời xử lý
nghiêm những biểu hiện nói không đi đôi với làm, nói một đằng làm một nẻo.
Năm là, phát huy
vai trò giám sát của Nhân dân. Sự tin yêu, ủng hộ hay phê bình của Nhân dân
chính là tấm gương phản chiếu trung thực nhất phẩm chất của người lính.
Tóm lại: “Nói đi đôi với làm” không phải là một khẩu hiệu xa vời, mà là một
nguyên tắc sống, một lẽ sống cao đẹp được Chủ tịch Hồ Chí Minh khởi xướng và suốt
đời thực hiện. Đối với Quân đội nhân dân Việt Nam nói chung, Bộ đội Biên phòng nói riêng nguyên tắc ấy
đã được tôi luyện qua lửa đạn chiến tranh, được bồi đắp trong hòa bình xây dựng
để trở thành bản chất, thành truyền thống, thành mệnh lệnh trái tim của mỗi người
lính mang danh hiệu “Bộ đội Cụ Hồ”.
Trong kỷ nguyên mới, mệnh lệnh trái tim ấy
càng phải được thực thi một cách tự giác, quyết liệt hơn bao giờ hết. Mỗi cán bộ,
chiến sĩ hãy biến lời nói thành hành động cách mạng cụ thể; biến lòng trung
thành thành kết quả hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; biến tình yêu thương Nhân dân thành những việc
làm thiết thực. Đó là cách tốt nhất để giữ vững và làm tỏa sáng hình ảnh “Bộ đội
Cụ Hồ”, góp phần xây dựng Quân đội,
Bộ đội Biên phòng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại,
bảo vệ vững chắc Tổ quốc, xứng đáng với niềm tin yêu của Đảng, Nhà nước và Nhân
dân.
Hoàng Trọng Thiết
Tài
liệu tham khảo:
1. Hồ Chí Minh: Toàn tập,
Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, tập 2, tr. 280.
2. Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, tập 15, tr. 615.
3. Vũ Khiêu (2015), Học tập đạo đức Bác Hồ, Nxb Chính trị quốc
gia, Hà Nội.
4. Phạm Ngọc Anh (2017), Học tập và làm theo phong cách Hồ Chí Minh về nêu cao tinh thần trách nhiệm, nói đi đôi với
làm, chống chủ nghĩa cá nhân, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét