Lối sống mới theo Hồ Chí Minh là lối sống có lý tưởng, có đạo đức. Đó là lối sống văn minh, tiên tiến kết hợp hài hòa giữa truyền thống tốt đẹp của dân tộc với tinh hoa văn hóa của nhân loại. Trong quan niệm của Hồ Chí Minh, lối sống mới được hiểu một cách chung nhất chính là phong cách sống (sinh hoạt và ứng xử) và phong cách làm việc. Việc xây dựng lối sống mới đòi hỏi phải "sửa đổi những việc rất cần thiết, rất phổ thông, trong đời sống của mọi người, tức là sửa đổi cách ăn, cách mặc, cách ở, cách đi lại, cách làm việc"1 đối với mỗi con người cũng như với một tập thể, một cộng đồng. Hồ Chí Minh khẳng định: "Bất kỳ ai muốn sống thì phải có 4 điểm ăn, mặc, ở, đi lại"2. Đó là những nhu cầu thiết yếu, trước hết để con người tồn tại. Nhưng ăn, mặc, ở, đi lại như thế nào cho có văn hóa mới là điều quan trọng. Theo Hồ Chí Minh "mặt văn hóa" của ăn, mặc, ở không phụ thuộc vào những thứ dùng để ăn, mặc, ở nhiều hay ít, sang trọng hay giản đơn mà phụ thuộc vào lối sống có văn hóa hay không có văn hóa của con người. Người chỉ rõ: "Cách ăn mặc phải sạch sẽ, giản đơn, chất phác, chớ lượt thượt, xa xỉ, lòe loẹt"3. Mỗi người ai cũng có mong muốn được ăn ngon, mặc đẹp, ai cũng muốn đời sống vật chất và tinh thần của mình ngày càng được nâng cao, song Hồ Chí Minh cho rằng mong muốn chính đáng đó phải đúng thời, đúng hoàn cảnh mới là con người có lối sống mới.
Không
chỉ dừng lại ở việc chỉ đạo, hướng dẫn cán bộ, đảng viên và nhân dân xây dựng
lối sống mới, bản thân Hồ Chí Minh cũng tích cực thực hành những yêu cầu đặt ra
của việc xây dựng lối sống mới. Bằng chính thực tiễn sinh hoạt, quan hệ ứng xử
và công tác của mình, Hồ Chí Minh đã nêu một tấm gương sáng về xây dựng lối
sống mới. Tấm gương đó có sức lan tỏa và tác động mạnh mẽ, to lớn tới cán bộ,
đảng viên và nhân dân khơi dậy nên phong trào xây dựng và thực hành đời sống
mới trong toàn xã hội Việt
Hiện nay, việc xây dựng lối sống mới đã thực sự
trở thành một cơ sở quan trọng để phát huy sức trẻ, phẩm chất và năng lực của mỗi
thanh niên Bộ đội Biên phòng, qua đó giúp thế hệ trẻ của lực lượng đoàn kết,
vững vàng vượt qua mọi khó khăn, thử thách hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ
được giao. Trong rất nhiều đơn vị của lực lượng Bộ đội Biên phòng, việc xây
dựng lối sống mới của thanh niên đã phát triển thành phong trào mạnh mẽ có tác
động hết sức tích cực đến môi trường sống, sinh hoạt, công tác của cán bộ,
chiến sỹ biên phòng và cả môi trường sống của nhân dân trên địa bàn đóng quân. Nhiều
đồn biên phòng dù phải đóng quân trên địa bàn vùng sâu, vùng xa với nhiều khó
khăn, thiếu thốn nhưng vấn đề xây dựng lối sống mới cho thanh niên vẫn luôn
được cấp ủy, Ban chỉ huy Đồn, cùng cán bộ, chiến sỹ trong đồn quan tâm thực
hiện. Phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa đã thực sự lan tỏa
tới các miền biên cương của tổ quốc với điểm sáng là các đồn biên phòng. Số
lượng các đơn vị có môi trường văn hóa tốt, đơn vị quyết thắng, đơn vị vững
mạnh toàn diện, “mẫu mực, tiêu biểu” trong toàn lực lượng ngày càng tăng. Nhiều
thanh niên Bộ đội Biên phòng trở thành điển hình trong tham gia thực hiện các
mô hình, phong trào thiết thực của Bộ đội Biên phòng như mô hình: “Nâng bước em
tới trường - con nuôi Biên phòng”, phong trào “Hãy làm sạch biển”… Thông qua thực tiễn công tác đã xuất hiện ngày càng
nhiều tấm gương sáng về lối sống văn hóa của thanh niên Bộ đội Biên phòng được các
đồng chí trong đơn vị và đồng bào các dân tộc nơi đóng quân học tập, noi theo.
Không ít đồng chí đã phân đấu vươn lên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, có
đồng chí dũng cảm chiến đấu và ngã xuống để bảo vệ sự bình yên, hạnh phúc cho
đồng bào, bảo vệ vững chắc chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia…
Một là, tăng cường công tác giáo dục, quán triệt để thanh niên
Bộ đội Biên phòng nhận thức đúng đắn và vận dụng có hiệu quả hơn nữa tư tưởng
Hồ Chí Minh về lối sống mới trong xây dựng lối sống văn hóa cho bản thân và đơn
vị mình nhất là các đơn vị cơ sở
Đây là một giải pháp hết sức quan trọng bởi chỉ trên
cơ sở nhận thức, quán triệt sâu sắc vai trò, ý nghĩa và nội dung của xây dựng
lối sống mới theo tư tưởng Hồ Chí Minh, thanh niên Bộ đội Biên phòng mới có
được phương hướng và kế hoạch cụ thể để xây dựng lối sống cho bản thân mình và
tham gia xây dựng lối sống văn hóa trong toàn đơn vị. Giáo dục tư tưởng Hồ Chí
Minh về xây dựng lối sống mới phải đi vào nội dung cụ thể gắn với những yêu cầu
về đạo đức, phẩm chất của người cán bộ, chiến sỹ biên phòng. Trong giáo dục
quán triệt cần tích cực, chủ động có kế hoạch khoa học bám sát với quá trình
thực hiện nhiệm vụ chính trị và tình hình thực tế của từng đơn vị. Cán bộ, chỉ
huy các cấp đặc biệt là cán bộ, chỉ huy các đơn vị cơ sở trong lực lượng Bộ đội
Biên phòng phải xem việc giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh về lối sống mới và việc
quán triệt các văn bản, chỉ thị của cấp trên về xây dựng môi trường văn hóa là
một biện pháp quan trọng để xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện. Để công tác
giáo dục, quán triệt về xây dựng lối sống văn hóa có hiệu quả và đi vào chiều
sâu cần lồng ghép vào chương trình giáo dục chính trị của các đơn vị kết hợp
với quá trình thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ
Chí Minh và lời dạy của Bác Hồ đối với Bộ đội Biên phòng”. Đây là trách nhiệm
không chỉ của cấp ủy, chỉ huy các đơn vị mà còn là trách nhiệm chung của mỗi
người cán bộ, chiến sỹ biên phòng.
Hai là,
tiếp tục thực hiện tốt việc đẩy mạnh “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức,
phong cách Hồ Chí Minh và lời dạy của Bác Hồ đối với Bộ đội Biên phòng”
Để việc “Học tập và làm theo tư
tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh và lời dạy của Bác Hồ đối với Bộ đội
Biên phòng” được thực hiện đi vào chiều sâu cần phải gắn việc triển khai thực
hiện với quá trình xây dựng phẩm chất chính trị - đạo đức cho cán bộ, chiến sỹ
Bộ đội Biên phòng nhất là cho bộ phận thanh niên trong lực lượng. Cụ thể, thời
gian tới nên tập trung vào công tác giáo dục nhằm: Nâng cao, ý thức trách
nhiệm, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân; tinh thần, ý thức
tập thể xã hội chủ nghĩa; lề lối, tác phong công tác; tinh thần đoàn kết nội
bộ, đoàn kết quân - dân, đoàn kết quốc tế; lối sống trong sạch, lành mạnh, thực
hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí, quan liêu…cho thanh niên Bộ đội Biên
phòng. Trong quá trình thực hiện các cam kết, kế hoạch tu dưỡng, phấn đấu “Học
tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, các cấp ủy Đảng
trong lực lượng, đặc biệt là cấp ủy cơ sở cần tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ
đạo; thực hiện nghiêm túc việc quán triệt các chỉ thị, nghị quyết, kế hoạch của
cấp ủy Đảng các cấp đối với việc thực hiện cuộc vận động; phát huy tinh thần
dân chủ của thanh niên trong mỗi đơn vị và ý thức trách nhiệm của người quân
nhân; kết hợp giữa công tác giáo dục với tăng cường công tác kiểm tra, đôn đốc
qua đó tạo ra sự chuyển biến mạnh mẽ, toàn diện trong cả nhận thức và hành động
của thanh niên.
Ba là, phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể, quần chúng
trong lực lượng Bộ đội Biên phòng đối với việc giáo dục, hướng dẫn xây dựng lối
sống mới cho thanh niên của lực lượng
Muốn
phát huy được vai trò của các tổ chức đoàn thể, quần chúng trong việc giáo dục,
hướng dẫn xây dựng lối sống mới cho thanh niên Bộ đội Biên phòng thì trước hết
cần phải quan tâm xây dựng các tổ chức này vững mạnh. Đây là trách nhiệm không
chỉ của lãnh đạo, chỉ huy các cấp, của những cán bộ “Đoàn”, “Hội” mà còn là
trách nhiệm chung của toàn thể cán bộ, chiến sỹ trong từng đơn vị. Đi sâu vào
việc giáo dục, hướng dẫn xây dựng lối sống mới cho thanh niên Bộ đội Biên phòng,
để phát huy tốt vai trò của mình các tổ chức “Đoàn thanh niên”, “Hội phụ nữ”
cần phải đưa nội dung xây dựng lối sống văn hóa vào chương trình hành động của
đoàn, hội; thường xuyên tổ chức các buổi học tập, bồi dưỡng để nâng cao nhận
thức cho các thành viên về vai trò của xây dựng lối sống văn hóa trong quá
trình hoàn thiện nhân cách người quân nhân cách mạng, những nội dung và biện
pháp chủ yếu để xây dựng lối sống mới gắn với tình hình thực tiễn của đơn vị
mình; đẩy mạnh việc đổi mới hình thức, phương pháp sinh hoạt để không ngừng
nâng cao chất lượng các buổi sinh hoạt của đoàn, hội; tổ chức thực hiện tốt
việc phát động các phong trào thi đua sôi nổi, thiết thực qua đó gắn các chỉ
tiêu, giao ước thi đua với việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao và quá
trình xây dựng đạo đức, lối sống của từng quân nhân…
Bốn là, tích cực nhân rộng các gương điển hình, tiên tiến về
xây dựng lối sống văn hóa của các cá nhân và tập thể trong thanh niên Bộ đội
Biên phòng
Xây dựng và nhân rộng các gương điển hình tiên tiến
trước hết phải bắt đầu từ sự cố gắng, nỗ lực của từng cá nhân, đơn vị. Mặt
khác, lãnh đạo, chỉ huy các cấp cũng cần thiết phải quan tâm chỉ đạo, xây dựng
các "đơn vị điểm về lối sống văn hóa trong thanh niên" qua đó tổ chức
phổ biến và tổng kết những kinh nghiệm hay để áp dụng trong thanh niên toàn lực
lượng. Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng các tỉnh,
thành phố và các đồn biên phòng cần theo sát quá trình xây dựng lối sống văn hóa
cho thanh niên của các đơn vị thuộc quyền, từ đó phát hiện, động viên, khen
thưởng kịp thời những tập thể, cá nhân có thành tích tốt trong xây dựng lối
sống văn hóa; quan tâm giúp đỡ tạo điều kiện để những đơn vị, cá nhân còn có
những tồn tại trong xây dựng lối sống văn hóa khắc phục và từng bước phấn đấu
vươn lên; đồng thời, phải kiên quyết xử lý với các hình thức kỷ luật đích đáng
đối với những thanh niên trong lực lượng vi phạm phẩm chất, đạo đức, lối sống
ảnh hưởng đến việc thực hiện nhiệm vụ chính trị và uy tín của Bộ đội Biên phòng
nói chung cũng như quá trình xây dựng lối sống văn hóa của thanh niên Bộ đội
Biên phòng nói riêng./.
Thượng tá Dương Ngọc Hưởng
Khoa Lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ
Chí Minh/Học viện Biên phòng
Tài liệu tham khảo
1,
2 Hồ Chí Minh: Toàn tập, NXB. Chính trị quốc gia, Hà nội, 2000, t.5,
tr.95
3,
4 Hồ Chí Minh: Toàn tập, NXB. Chính trị quốc gia, Hà nội, 2000, t.5,
tr.99
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét