VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ SỰ THỐNG NHẤT GIỮA CHÍNH TRỊ VÀ ĐẠO ĐỨC VÀO XÂY DỰNG PHẨM CHẤT CHÍNH TRỊ - ĐẠO ĐỨC CHO THANH NIÊN BỘ ĐỘI BIÊN PHÒNG HIỆN NAY

 

Cách mạng Việt Nam từ năm 1930 đến nay dưới sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ, luôn lấy độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội làm mục tiêu chung để mọi hoạt động chính trị và đạo đức hướng tới thực hiện. Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, đạo đức cách mạng không chỉ dừng lại ở những chuẩn mực, quy tắc sống của các cá nhân trong quan hệ sinh hoạt hàng ngày, mà nó còn hàm chứa thái độ của mỗi người trong giải quyết các mối quan hệ xã hội phong phú, đòi hỏi sự tự nguyện, đức hy sinh của mỗi người, chứa đựng những giá trị xã hội lớn lao, mang nội dung nhân văn sâu sắc.

Sự thống nhất giữa lý tưởng chính trị cách mạng và đạo đức cao đẹp là cơ sở của những hành động cách mạng dũng cảm hy sinh quên mình, là cơ sở để mỗi người tự giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa cống hiến và hưởng thụ, nghĩa vụ và quyền lợi, giữa nghĩa vụ pháp lý và nghĩa vụ đạo đức trước vận mệnh dân tộc và hạnh phúc của nhân dân. Khẳng định sự thống nhất giữa đạo đức với chính trị, Hồ Chí Minh đã từng nhấn mạnh: “Nói tóm lại, chính trị là đức, chuyên môn là tài. Có tài mà không có đức là hỏng. Có đức mà chỉ i, tờ thì dạy thế nào? Đức phải có trước tài.” [5, tr. 269]. Người còn chỉ rõ sự thống nhất giữa đạo đức và chính trị cách mạng có nguồn gốc sâu xa từ bản chất tốt đẹp của cách mạng vô sản và nhân cách mẫu mực của người cộng sản.

Trong thực tiễn đấu tranh cách mạng, mục tiêu chính trị cao cả là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội đã được mỗi người giác ngộ, chuyển hoá thành lương tâm, nghĩa vụ đạo đức, nguyện chiến đấu hy sinh cho quyền lợi của dân tộc, lợi ích của nhân dân. Người cũng dạy rằng: “Đó là đạo đức cách mạng. Đạo đức đó không phải là đạo đức thủ cựu. Nó là đạo đức mới, đạo đức vĩ đại, nó không phải vì danh vọng của cá nhân, mà vì lợi ích chung của Đảng, của dân tộc, của loài người” [2, tr. 292]. Sự thống nhất giữa chính trị và đạo đức được thể hiện sâu sắc, trước hết trong phẩm chất nhân cách của người cán bộ cách mạng. Trau dồi đạo đức là yêu cầu nền tảng của mỗi con người. Yêu cầu đó càng trở nên cấp thiết đối với người cán bộ cách mạng, những nhà hoạt động chính trị - xã hội chuyên nghiệp. Người căn dặn: “Người cán bộ cách mạng phải có đạo đức cách mạng. Phải giữ vững đạo đức cách mạng mới là người cán bộ cách mạng chân chính… Mọi việc thành hay là bại, chủ chốt là do cán bộ có thấm nhuần đạo đức cách mạng hay là không” [4, tr. 354].

Giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên là xây dựng cái nền tảng, cái “gốc” vững chắc của người cán bộ, đảng viên. Nội dung giáo dục bao gồm hệ thống các phẩm chất, chuẩn mực đạo đức cách mạng rất phong phú và mang nội dung chính trị sâu sắc. Trong đó, trung với nước, hiếu với dân là phẩm chất chính trị - đạo đức hàng đầu, khẳng định trách nhiệm chính trị và nghĩa vụ đạo đức của mỗi cá nhân đối với xã hội, của mỗi người dân đối với Tổ quốc. Cơ sở vững chắc của lòng trung thành đó phải được xây dựng bằng sự giác ngộ về lòng yêu nước, chủ nghĩa Mác - Lênin, đường lối của Đảng, nhiệm vụ cách mạng. Trung với nước phải gắn liền với “hiếu với dân”. Nhân dân là chủ và cán bộ phải hết lòng phụng sự, làm đầy tớ thật trung thành của nhân dân. Đạo trung - hiếu đó phải được biểu hiện trong thực tiễn cuộc sống là phấn đấu: “nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng”, với tinh thần xả thân: “Mình đánh giặc là vì dân. Nhưng không phải là “cứu tinh” của nhân dân, mà mình có trách nhiệm phụng sự nhân dân” [3, tr. 76]. Cùng với phẩm chất đạo đức “Trung với nước, hiếu với dân”, Hồ Chí Minh còn luôn nhắc nhở mỗi công dân, nhất là mỗi cán bộ, đảng viên phải thường xuyên trau dồi phẩm chất đạo đức: “Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”. Sự thống nhất giữa chính trị và đạo đức trong tư tưởng Hồ Chí Minh còn đòi hỏi luôn kết hợp chặt chẽ giữa lòng yêu nước chân chính với tinh thần quốc tế cao cả, trong sáng. Yêu quý nhân dân nước mình, đồng thời phải kính trọng, yêu quý, giúp đỡ nhân dân nước bạn. Thể hiện tinh thần đoàn kết “bốn phương vô sản đều là anh em”.

        Hiện nay, trước những yêu cầu, đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới (ANBG) quốc gia, vấn đề xây dựng phẩm chất chính trị - đạo đức cho thanh niên Bộ đội Biên phòng (BĐBP), nhất là ở các đơn vị cơ sở BĐBP tiếp tục được xác định là một nhiệm vụ quan trọng của lực lượng. Để việc xây dựng phẩm chất chính trị - đạo đức cho thanh niên BĐBP hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh được thực hiện có hiệu quả hơn nữa, cần tập trung vào một số vấn đề sau:

Một là, tăng cường công tác giáo dục, quán triệt để thanh niên BĐBP nhận thức đúng đắn và vận dụng có hiệu quả hơn nữa tư tưởng Hồ Chí Minh về sự thống nhất giữa chính trị và đạo đức trong xây dựng phẩm chất chính trị - đạo đức cho bản thân và cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị. Để công tác giáo dục, quán triệt về xây dựng phẩm chất chính trị - đạo đức có hiệu quả và đi vào chiều sâu cần lồng ghép vào chương trình giáo dục chính trị của các đơn vị kết hợp với quá trình thực hiện Kết luận số 01-KL/TW ngày 18/5/2021 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Chỉ thị 05- CT/TW, ngày 15 tháng 5 năm 2016 của Bộ Chính trị (Khoá XII) về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”; Nghị quyết số 847-NQ/QUTW ngày 28/12/2021 của Quân uỷ Trung ương về “Phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”, kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân trong tình hình mới”; Cuộc vận động “Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ”.

Hai là, tiếp tục thực hiện tốt việc đẩy mạnh “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh và lời dạy của Bác Hồ đối với BĐBP”. Để vấn đề này được thực hiện đi vào chiều sâu cần phải gắn việc triển khai thực hiện với quá trình xây dựng phẩm chất chính trị - đạo đức cho cán bộ, chiến sĩ BĐBP nhất là cho bộ phận thanh niên trong lực lượng. Cụ thể cần tập trung vào công tác giáo dục nhằm: Nâng cao, ý thức trách nhiệm, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân; tinh thần, ý thức tập thể xã hội chủ nghĩa; lề lối, tác phong công tác; tinh thần đoàn kết nội bộ, đoàn kết quân - dân, đoàn kết quốc tế; lối sống trong sạch, lành mạnh, thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí, tiêu cực.

Ba là, phát huy vai trò của các tổ chức quần chúng ở đơn vị đối với việc giáo dục, hướng dẫn xây dựng phẩm chất chính trị - đạo đức cho thanh niên BĐBP. Muốn thực hiện tốt vấn đề này trước hết cần phải quan tâm xây dựng các tổ chức này vững mạnh. Đây là trách nhiệm không chỉ của lãnh đạo, chỉ huy các cấp, của những cán bộ “Đoàn”, “Hội” mà còn là trách nhiệm chung của toàn thể cán bộ, chiến sĩ trong từng đơn vị. Đi sâu vào việc giáo dục, hướng dẫn xây dựng phẩm chất chính trị - đạo đức cho thanh niên BĐBP, để phát huy tốt vai trò của mình, đòi hỏi các tổ chức quần chúng cần phải đưa nội dung xây dựng phẩm chất chính trị - đạo đức vào chương trình hành động của đoàn, hội; thường xuyên tổ chức các buổi học tập, bồi dưỡng để nâng cao nhận thức cho các thành viên về vai trò của xây dựng phẩm chất chính trị - đạo đức trong quá trình hoàn thiện nhân cách người quân nhân cách mạng, nội dung và biện pháp để xây dựng phẩm chất chính trị - đạo đức gắn với tình hình thực tiễn của đơn vị mình.

Bốn là, tích cực nhân rộng các gương điển hình, tiên tiến về xây dựng phẩm chất chính trị - đạo đức của các cá nhân và tập thể trong thanh niên BĐBP. Xây dựng và nhân rộng các gương điển hình tiên tiến trước hết phải bắt đầu từ sự cố gắng, nỗ lực của từng cá nhân, đơn vị. Mặt khác, lãnh đạo, chỉ huy các cấp cũng cần thiết phải quan tâm chỉ đạo, xây dựng các “đơn vị điểm về phẩm chất chính trị - đạo đức trong thanh niên” qua đó tổ chức phổ biến và tổng kết những kinh nghiệm hay để áp dụng trong thanh niên toàn lực lượng. Quan tâm theo sát quá trình xây dựng phẩm chất chính trị - đạo đức cho thế hệ trẻ từ đó phát hiện, động viên, khen thưởng kịp thời những tập thể, cá nhân có thành tích tốt trong xây dựng phẩm chất chính trị - đạo đức. Đồng thời phải kiên quyết xử lý với các hình thức kỷ luật nghiêm đối với những thanh niên trong lực lượng vi phạm phẩm chất, đạo đức, lối sống ảnh hưởng đến việc thực hiện nhiệm vụ chính trị và uy tín của BĐBP nói chung cũng như quá trình xây dựng phẩm chất chính trị - đạo đức của thanh niên BĐBP nói riêng.

* Dương Ngọc Hưởng

Tài liệu tham khảo:

1. Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Kết luận của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị khóa XII “Về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”, Số: 01-KL/TW ngày 18.5, Hà Nội.

2. Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 5, Nxb CTQG, Hà Nội - 2011. 

3. Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 7, Nxb CTQG, Hà Nội - 2011.

4. Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 9, Nxb CTQG, Hà Nội - 2011.

5. Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 12, Nxb CTQG, Hà Nội - 2011.